فعاليت آن حضرت در دوران پيش از خلافت ظاهرى : امير المؤمنين على عليه السلام از روزى كه وارد مدينهء منوره شدند ، گاهى مشغول جنگ و جهاد در راه خدا و اسلام و گاهى در توليد از قبيل : كشاورزى و درختكارى و گاهى براى حوائج روزمرهء خود و خانواده‌اش در باغ‌ها و مزارع ديگران كار مىكرد و مزد مىگرفت . مخصوصاً در بيست و پنج سال خانه‌نشينى كه از كارهاى اجتماعى و تربيتى و سياسى كنار گذاشته شدند قهراً در اجتماعات كمتر ديده مىشدند مگر در مواقع ضرورى كه براى حفظ كيان اسلام مجبور مىشدند كه در اجتماعات شركت كرده و با رأى قطعى و علم محيط خود اسلام و مسلمين را يارى نموده و از مشكلات نجات دهند . در اين مدت ، فراغت پيدا كرد ، و به امور كشاورزى و درختكارى و حفر قنوات و درآوردن چشمه‌ها در اطراف مدينه مشغول شد و بدين وسيله املاك زياد و باغ‌ها و مزارع فراوانى احداث كرد ، به طورى كه از خود آن حضرت نقل شده است كه فرمودند : زمانى را به ياد مىآورم كه در حضور رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم از گرسنگى سنگ ( مجاعه ) بر شكم مىبستيم در حالى كه ( الآن ) صدقهء مال من ساليانه به چهل هزار دينار مىرسد « 1 » . يا فرمودند : صدقهء من امروز به چهل هزار مىرسد « 2 » . و يا فرمود : صدقات اموال من سالانه براى فقراى بنى هاشم كفايت مىكند « 3 » . علامه مجلسى از سيّد بن طاووس نقل مىكند كه على عليه السلام فرمود : اگر صدقهء من امروز

--> ( 1 ) - مجمع الزوائد ، ج 9 ، ص 123 و تراتيب الادارية ، ج 1 ، ص 402 - از مسند احمد و بحار ، ج 41 ، ص 26 ، 43 و مسند احمد ج 1 ، ص 159 و در حاشيهء احقاق الحق ، ج 8 / 574 از مسند احمد ، ج 1 / 159 و ربيع الأبرار ، ص 29 ، مخطوط و أسد الغابه ، ج 4 / 23 و رياض نضرة ، ج 2 / 227 و تاريخ اسلام ذهبى ، ج 2 / 199 و مجمع الزوائد و منتخب كنز العمال در حاشيهء مسند احمد ، ج 5 / 56 و سيره حلبى ، ج 2 / 207 و فصل الخطاب خواجه پارسا ( ينابيع المودة ، ص 373 ) و ارجح المطالب ، ص 166 . ( 2 ) - مجمع الزوائد ، ج 9 ، ص 123 ، و تراتيب الإدارية ، ج 1 ، ص 402 ، 407 و مناقب ابن شهر اشوب ، ج 2 ، ص 72 - از بلاذرى و أسد الغابة ، ج 4 ، ص 23 و مسند احمد ، ج 1 ، ص 159 و ابن عساكر در تاريخ دمشق ، ج 2 ، ص 450 از فضائل امير المؤمنين ط بيروت با تحقيق محمودى با اسانيد متعدد و در پاورقى همان كتاب از حلية الأولياء ، ج 1 ، ص 85 و كنز العمال ، ج 15 ، ص 159 و انساب الأشراف ، ج 2 ، ص 17 ، ط 1 . ( 3 ) - بحار ، ج 41 ، ص 43 كتاب سفينة البحار ، ج 2 ، ص 558 از مناقب ابن شهراشوب از بلاذرى و احمد نقل كرده كه غلهء امير المؤمنين عليه السلام ، 000 / 40 دينار بود كه آن را صدقه نمود . و ابن طاووس در كشف المحجة نقل كرده كه على عليه السلام فرمودند : من با فاطمه ازدواج كردم در حالى كه زيرانداز نداشتم و الآن صدقهء من اگر بين بنى هاشم تقسيم شود همه را كفايت مىكند . ( رجوع شود به بحار ، ج 41 ، ص 26 ) .