السيد البروجردي (مترجم: مهورى)

9

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

مبنا و منبع فقه وجه التزام و مبناى انسان به قوانين شرعى ، حق‌الطاعه الهى است كه حقى ذاتى و غيراعتبارى براى خدا بر انسان است و بر اساس اين حق كه مفهومى نفس‌الامرى است ، انسان حتى در تنهاترين حالت ، مسؤول رعايت احكام شرعى است و هرگز نمىتواند خود را از اين مسؤوليت خواه در زندگى شخصى يا زندگى اجتماعى مبرا سازد . بنابراين مبناى قانونمندى فقهى مسلمان ، حق ذاتى خداوند نسبت به انسان است كه پس از معرفت عقل نظرى از جهان آفرينش و آفريدگار ، توسط عقل عملى درك مىشود . عينيت يافتن رعايت حق ذاتى خداوند نسبت به انسان با تبليغ انبيا و اولياى الهى و بيان گزاره‌ها به نحو قضيهء حقيقيه از مفاهيم اعتبارى به تكليف انسان به فعل يا ترك فعل آنها انجام مىشود و انسان مسلمان منبع فرامين الهى را دو منبع اصلى كتاب خداوند و سنت رسول اسلام صلى الله عليه و آله مىداند و روايات صحابهء پارساى حضرت رسول صلى الله عليه و آله و روايت‌هاى فرزندان معصوم آن رسول گرامى صلى الله عليه و آله كاشف و بيانگر سنت و روش حضرت رسول صلى الله عليه و آله است كه براى همهء مسلمانان به حكم قرآن ، اسوه و الگوست . بديهى است قانونمندى شخصى و اجتماعى انسان طبق قانونى است كه مورد تاييد اوست . قوانين الزام‌آور انسان ممكن است به آموزه‌هاى وحى الهى يا تنها به داده‌هاى عرفى و اعتبارهاى انسانى بازگردد و هيچ توجهى به ارادهء خداوند و آموزه‌هاى وحى نشود ؛ بنابراين قوانين به دو منبع دينى يا غيردينى قابل ارجاع است . كسانىكه به دين متدين هستند و آن‌را منبع استنباط قوانين مىدانند ، لازم است به طور مشخص ، مذهبى خاص را معتقد شوند و آموزه‌هاى آن را به‌عنوان منبع وضع و استنباط قوانين قرار دهند . دين اسلام به‌عنوان آخرين دين الهى طى بيست و سه سال نبوت پيامبر اسلام به مردم ابلاغ شد و بعد از ارتحال پيامبر اسلام طى دويست و پنجاه سال ( 10 - 260 ق ) توسط اولياى الهى فرزندان و ذريهء معصوم رسول خدا صلى الله عليه و آله تبيين و توسعه يافت . مفاهيم دين اسلام از طريق بيان رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سنت ايشان در بيست و سه سال شريعت به‌طور آشكار ابلاغ شد ، اما اين كه چگونه آن مفاهيم پس از ارتحال پيامبر اسلام در سال دهم هجرى به بعد تا