21 - شيخ صدوق ( 305 - 381 ق ) ابوجعفر محمد بن على بن حسين بن بابويه قمى ، معروف به شيخ صدوق . فقيه گرانقدر و محدث دانشور بزرگ شيعه و از دنباله‌روان شيخ كلينى . وى در خانواده‌اى اهل تقوا و دانش در قم زاده شد . پدر وى ، على بن حسين بن بابويه قمى معروف به ابن بابويه ، از برجسته‌ترين علما و فقهاى بزرگ زمان خود بود و شيخ صدوق نخست در دامان پر مهر پدر كسب فيض كرد . شيخ صدوق به خراسان و بغداد سفر كرد و پايان زندگانى خود را در رى گذراند . شيخ طوسى دربارهء وى مىگويد : « وى دانشمندى جليل القدر و حافظ احاديث بود . از احوال رجال ، كاملا آگاه و در سلسلهء احاديث ، نقادى عالى مقام به شمار مىآمد . بين بزرگان قم از نظر حفظ احاديث و كثرت معلومات مانند نداشت و در حدود سيصد اثر از خود به جاى گذاشته است » . استادانى كه شيخ صدوق در نزد آنها كسب فيض كرد ، عبارتند از : پدرش ابن بابويه ، حمزه بن محمد بن احمد بن جعفر بن محمد بن زيد بن على عليه السلام ، ابومحمد قاسم بن محمد استرآبادى و . . . شاگردان وى نيز برادرش حسين بن على بن موسى بن بابويه قمى ، شيخ مفيد ، ابن غضائرى ، شيخ ابوالبركات ، ابوالقاسم على بن محمد بن على خزاز و . . . بودند . خاكجاى شيخ صدوق - اين عالم بزرگ شيعه - در رى ، زيارتگاه عام و خاص است . تأليفات وى : 1 - من لا يحضره الفقيه ( دومين كتاب اربعهء حديث شيعه ) ؛ 2 - مدينة العلم ؛ 3 - كمال الدين و تمام النعمه ؛ 4 - الخصال ؛ 5 - توحيد ؛ 6 - الامالى ؛ 7 - المقنع فى الفقه و . . .