الشيخ محمد تقي الرازي الأصفهاني
61
رساله صلاتيه (فارسى)
« و غروب مشخّص مىشود به بر طرف شدن سرخى مشرقى ، بنابر مشهور بين الاصحاب . و بعضى اكتفا به غيبوبهى قرص آفتاب نمودهاند . و روايات متعدّده دلالت بر آن دارد ، و دور نيست كه محمول بر تقيّه باشد ، چون موافق با مذهب اهل سنّت است . » 6 - در برخى از موارد مؤلّف ، ضمن نقل روايت ، يا گفتارى از قدما مىفرمايند : مىتوان اين روايت يا ظاهر اين كلام را حمل بر استحباب ؛ يا افضليت و . . . نمود ، و كسانى را كه با مؤلّف هماهنگ بوده ، و آنها نيز اين گونه موارد را حمل بر استحباب يا افضليت نمودهاند متذكّر شدهايم . 7 - پاورقى اين كتاب از برخى از فوايد رجالى نيز خالى نيست مثلا گاه مصنف محترم مىفرمايند : روايت صحيحه يا معتبرهاى دلالت بر اين فرع مىكند ، كه ضمن تذكّر منبع روايت ، نحوهى رفع مشكل سندى آن را نيز بيان نمودهايم به عنوان نمونه ر . ك : ص 184 - مبحث لباس نمازگزار « و منقول از بعض علما آن است كه به جهت ايماى سجود ، نشسته ايما را به جاى آورد ؛ چه حال جلوس ، اقرب به حال ساجد است . و آن خالى از ضعف نيست ، و مخالف با ظاهر فتاوى علما ، و خلاف وارد در بعض روايات صحيحه است . » كه بعض روايات صحيحه ، منظور صحيحهء على بن جعفر است ، و از آنجا كه كتاب مسائل على بن جعفر ، داراى مشكل سندى مىباشد ، متذكّر شدهايم كه مرحوم شيخ حرّ عاملى ، به اين كتاب ، سند صحيح دارد ، و يا در مورد عهد مالك اشتر ، كه از نهج البلاغه يا تحف العقول نقل شده است و در هر دو مورد ، كتاب