محمد تقي المجلسي (الأول)

79

يك دوره فقه كامل فارسى (فارسى)

داند بكشند و اگر حلال نمىداند با وى قتال كنند تا بدهد و بكشند كسى را كه سب امام مىكند و اگر ذمّى با باغيان قتال كنند ذمّهء او باطل شود و امام را رسد طلب كردن همراهى از اهل ذمّه در قتال باغيان باب پنجم در امر معروف و نهى منكر واجب است امر بمعروف و واجب و نهى از منكر بهفت شرط اوّل بلوغ دوّم عقل سوّم علم بوجوب يا حرمت ان تا امر بمنكر نكنند و نهى از معروف چهارم امكان تاثير پس اگر داند كه اطاعت نخواهد شد ساقط شود پنجم انتفاى مضرّت ازو و از مال و اهل و عيال او پس اگر گمان مضرّت داشته باشد ساقط گردد ششم اصرار بر ترك معروف و فعل منكر پس اگر ظاهر باشد كه پشيمان شده و از ان برخواهد گشت ساقط شود هفتم انكه ظن ان نداشته باشد كه ديگرى بان قيام خواهد نمود و واجب است درين كه اوّل بدل انكار كند پس روى بگرداند و اظهار كراهيت كند پس سخنى نرم بگويد بر سبيل وعظ پس سخنى درشت پس درشتر و چون به اين برنگردد او را بدست بزند و از مردم پوشيده دارد پس اظهار كند و اگر محتاج شود بجراحت كردن و يا كشتن اقرب انست كه ان به امام تعلق دارد و سنّت است امر بمندوب و نهى از مكروه امّا حد زدن و تعزير نمودن امام را رسد يا نائب او و در حالت غيبت امام فقيه شيعهء امامى عدل جامع شرائط فتوى را رسد اقامت حد و تعزيرات گاهى كه توانند و در ان ضررى نباشد و بر عامهء مسلمانان واجب است تقويت او و بازگشت بسوى او و مرافعه و قضايا به او رفع كردن و برو واجب است قضا و فتوى گاهى كه امن باشد از مضرّت و كافى نيست در حكم و فتوى تقليد ديگرى و جائز نيست قاضى شدن از قبل پادشاه ظالم مخالف مگر باكراه يا انكه تواند كه امر معروف و نهى منكر بطريق حق كند و اگر اكراه كنند او را بر حكم يا فتوى به غير حق قبول ان روا باشد الّا در قتل به غير حق و جائز است خواجه را حد و تعزير بر بندهء خود و پدر را بر فرزند خود و همچنين فرزند فرزند و زوج را بر زوجهء خود و اگر چه دخول نكرده باشد يا زوجه بمتعه باشد و اگر دو خواجه شريك باشند در بنده هر دو با هم اقامت حد يا تعزير نمايند و اگر كسى قاضى شود از قبل مخالفى جائز است او را اقامت حد به اعتقاد نيابت از قبل امام اگر استحقاق ان داشته باشد كتاب التّجارة و در ان مقدّمه‌ايست و نه باب مقدّمه در كسب معاش است و در ان سه فصل است [ فصل ] اوّل انكه سنّت است طلب معاش حلال و در ان فضل بسيار است و ثواب بزرگ حضرت رسالت ص فرموده الكاد على عياله كالمجاهد فى سبيل اللّه يعنى كسى كه رنج ميبرد بر عيال خود همچو كسى است كه جهاد مىكند در راه خداى تعالى و حضرت امير المؤمنين على ع فرموده انّ اللّه يحبّ المحترف الامين يعنى بدرستيكه خداى تعالى دوست ميدارد پيشه كار امين را و همچنين فرموده تجارت كنيد تا بركت دهد خداى تعالى شما را بدرستى شنيدم از رسول ص كه ميگفت كه رزق ده جزو است نه جزو در تجارت و يكى در غير ان و همچنين فرموده ع كه خداى تعالى دوست ميدارد بغربت رفتن در طلب رزق حضرت امام صادق ع فرموده بس است مرد را گناه انكه ضايع گذارد عيالان خود را حضرت رسالت ص فرموده ملعون ملعون من يضيع من يعول يعنى ملعون است ملعونست كسى كه ضايع گذارد كسى را كه عيال اوست و حضرت امام كاظم ع فرموده اعمل لدنياك كانّك تعيش ابدا و اعمل لاخرتك كانّك تموت غدا يعنى عمل كن از براى دنياى خود گويا كه هميشه