محمد تقي المجلسي (الأول)
187
يك دوره فقه كامل فارسى (فارسى)
برند باقى را پسران مىبرند و اگر دختر هم باشد از باقى دو بخش پسر ميبرد و يكبخش دختر ميبرد و چون با هر يك از مادر و يا از پدر يكدختر ماند ربع ميراث كه چهار يك است تسميه و رد از مادر و يا از پدر است و باقى سه ربع ديگر همچنان از اندختر است و چون با دو دختر ماند يا زياده از دو دختر خمسى از ميراث كه پنجيك است از مادر و يا پدر است و باقى از اندختر انست و چون مادر و پدر هر دو با يكدختر گذارد هر يك را خمسى است كه دو خمس باشد باقى از دختر است كه سه خمس است و چون با دو دختر و يا زياده گذارد ثلث كه دو دانگست از انمادر و پدر است برابر باقى كه ثلثانست از اندختران است و چون زن و يا شوهر هم باشد با ايشان نقصان بر نصيب دختران مىشود نه بر نصيب مادر و پدر مسئله چون با مادر و پدر دو برادر و يا يكبرادر با دو خواهر و يا چهار خواهر باشد برادران و خواهران اگر چه ميراث نميبرند فامّا نصيب مادر را نقصان ميكنند بانكه دو دانگ نصيب مادر را بيكدانگ مىبرند به شرط انكه از مادر و پدر برادر و خواهر باشند و يا از پدر نه تنها از مادر و پدر زنده باشد و ديگر مانع ارثى نداشته باشند و مانع ارثى بيان خواهد شد انشاء اللّه تعالى مسئله چون اولاد نباشد اولاد اولاد قائم مقام اولاداند هر يك از ايشان نصيب پدر و يا مادر خود مىبرند پس اولاد دختر دو دانگ مىبرند و اولاد پسر چهار دانگ مىبرند در هر مرتبه پسر دو بخش و دختر يكبخش ميبرد و چون دختر پسر ماند با پسر دختر چهار دانگ از اندختر پسر است و دو دانگ از ان پسر دختر است زيرا كه او حصّهء پسر ميبرد و اين حصهء دخترى و هر كه نزديكتر است دور تر را محروم مىكند از ميراث و اولاد اولاد با مادر و پدر ميّت شريكند در ميراث چنان كه اولاد شريك بودند مسئله به پسر بزرگ ميّت مخصوصست رخت ميّت و مصحف و شمشير و خاتم و در روايت امده است كه اگر زره و كتب و بار و چهارپاى هم مخصوصست و در روايت ديگر امده است كه سلاح ميّت هم از ان پسر بزرگست به شرط انكه سفيه و بد مذهب نباشد و ميّت به غير ازينها تركه گذاشته باشد و بر پسر بزرگست قضاء نماز و روزههاى ميّت مرتبه دوّم برادران و خواهران و اجداد و جدهااند چون يكى از مرتبه اولى از مادر و پدر و فرزند و فرزند فرزند نباشد ميراث او از ان وارثان مرتبهء دوّماند پس چون شخصى وفات نمايد از يكبرادر يا بيشتر تمامى ميراث از ان ايشان است و چون يكخواهر داشته باشد نصف ميراث از ان اوست باقى هم به او رد مىشود و چون دو خواهر بماند يا زياده ايشانرا چهار دانگ ميراث است باقى هم بايشان رد مىشود و چون برادران و خواهران گذارد هر برادرى دو بخش يكخواهر ميبرد و چون خواهر مادرى گذارد و يا برادر مادرى يكدانگ ميراث از ان اوست باقى هم به او رد مىشود و چون دو برادر يا خواهر مادرى يا بيشتر گذارد دو دانگ ميراث از ان ايشانست باقى هم بايشان رد مىشود درينصورت برادر و خواهر مادرى برابر مىبرند و برادران پدرى قائم مقام برادران مادر پدرى و حكم ايشان دارند و چون جمعشوند برادران پس برادران مادريرا يكدانگ ميراث است اگر يكى باشد و دو دانگ است اگر بيشتر از يكى باشد مذكر و مؤنث برابر مىبرند و باقى را برادران مادر و پدرى مىبرند مذكر دو بخش مؤنث يكبخش و برادران پدرى محروم مىشوند از ميراث بسبب برادران مادر و پدرى و چون برادران مادرى يا برادران پدرى بماند از جانب مادرى اگر يكى باشد يكدانگ ميراث ميبرد و اگر زياده بر يكى باشد دو دانگ مىبرند و باقى را برادران پدرى مذكر دو بخش مؤنث يكبخش و چون از جانب پدرى همه مؤنّث