المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

870

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

« جزاى كسانى كه با خدا و رسولش بستيزند و راه تبهكارى در زمين پويند ، آنست كه به سختى كشته شوند ، يا به دار آويخته شوند ، يا به سختى دستها و پايهايشان بر خلاف هم قطع گردد ، يا از سرزمين صالحان تبعيد و رانده شوند ، اين است براى ايشان خوارى در دين و امّا در آخرت نيز به عذابى بزرگ ، معذّب و مبتلا خواهند شد » . ستيز و دشمنى با خدا و رسول خدا ( ص ) ، همان ستيز و دشمنى با مسلمانان است . خداوند متعال جنگ و ستيز با مسلمانان را جنگ و ستيز با خدا و رسولش قرار داده است و آن به خاطر عظمت و بزرگى و خطرناك بودن آن است . و اصل « حرب » سلب و گرفتن است . « حرب حربا اخذ جميع ماله ، حرب الرّجل ماله » يعنى : مال خود را از بين برد است ، اسم فاعل « حارب » ، اسم مفعول ، محروب و صفت مشبّهه حريب است ، « سلب » ربودن و با قهر گرفتن است ، و از نظر فقها « محارب » كسى است كه براى ترساندن و به وحشت انداختن مردم ، شمشير بكشد ، خواه در صحرا و خشكى يا بحر و دريا و آبى يا در شب و يا در روز ، ضعيف باشد يا قوى ، اهل ريب و شكّ باشد يا نباشد ، مرد باشد يا زن در همه حال محارب است . و همچنين راهزن و زورگو نسبت به مال التجاره و دارايىهاى مردم البته آبرو و شهرت و ناموس مرد جزو محاربه به شمار مىروند . « فسادا » نصبش به خاطر اين است كه صفت مصدر محذوف است ، يعنى در ايجاد فساد سعى و كوشش مىكند . « سعيا فسادا » : بنا به حال است به معنى مفسدين ؛ يعنى : در حالى كه در زمين فساد و تباهى كننده است ، يا مفعول له است ، يعنى : به خاطر فساد و تباهى كه مىكند . حدّ محارب چيست ؟ و در نحوه و چگونگى حدّ آن اختلاف شده است . يك قول اين است كه : حاكم در نحوهء حدّ آن مختار و آزاد است ، به خاطر ظاهر آيه ، چون اراده معناى مجازى آن شده است و يا چيزى اضمار و در تقدير گرفتن ، خلاف اصل و قاعده است . پس امام و حاكم ، مخرّ بين اقسام چهارگانه مىباشد بر هر يك از كارهايى كه از او سر مىزند . مثل قتل يا اخذ مال يا ايجاد زخم و جراحت يا اخافه و ترساندن مردم او مختار و آزاد است در اجراى هر كدام از اين حدود . بنابراين او را بر قطع زنده‌دار خواهد زد و قول ديگر قائل به ترتيب و تفصيل است و آن اقسامى است :