المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

841

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

5 - اگر زوجه داراى فرزندى از متوفّى باشد از تمام تركه‌اش إرث مىبرد و اگر داراى فرزندى از او نباشد و جز از عين عقار ارث مىبرد و امّا عقار پس از رقبهء زمين چيزى ارث نمىبرد نه عينا و نه ثمنا اما بناها ، چوبها و اشجار پس از قيمت آن به صورت يك چهارم يا يك هشتم ارث مىبرد و اين امر از اختصاصات اماميّه مىباشد چون رواياتى كه از پيشوايان رسيده است همين معنى را مىرساند . 6 - إرث زوجه پيش ما ، مشروط به بقاء زوجيّت ، به هنگام مرگ نيست او ارث مىبرد هرچند زوجيّت مرتفع شده باشد . به اين صورت كه همسر را در مرض موت طلاق دهد آن مطلّقه از تركه ارث مىبرد مادام كه يكسالش نگذشته باشد يا در مرضش شفاء يابد يا زن ازدواج كند بر اين امر اجماع اماميّه منعقد مىباشد . * * * [ 395 ] آيهء هفتم : « وَ إِنْ كانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَ لَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ فَإِنْ كانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذلِكَ فَهُمْ شُرَكاءُ فِي الثُّلُثِ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصى بِها أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ » « 1 » ؛ « اگر مردى بميرد وارثش كلالهء او باشد ( برادر و خواهرانى يا هر دو خواهر و برادرى ) يا زنى بميرد كه وارثش يك برادر يا خواهر باشد در اين فرض سهم ارث هر يك نفر از آنان ثلث خواهد بود و اگر بيش از يك نفر باشند همهء آنان ثلث تركه را به اشتراك ثلث برند بعد از خارج كردن دين و حقّ وصيّت مليّت در صورتى كه وضعيّت به حال ورثه بسيار زيان‌آور نباشد . « يعنى زايد بر ثلث » اين حكمى است كه خدا سفارش فرموده و خدا ( به همه احوال بندگان دانا و هم به هرچه ناروا كنند ) بردبار و حليم مىباشد » . كلاله چيست ؟ كلاله : عبارت از قرابت و خويشاوندى مىباشد و اشتقاق آن از مادّهء كلال مىباشد و آن عبارت از نقصان قدرت جسمانى است يا از ماده كليل كه محيط بر سر تا دم فرد بوده و ميانهء آن خالى باشد و اين كلمه بر وارث و موروث هر دو اطلاق مىگردد لذا آن جهت كه هر كدام به نوعى منتسب به ديگرى مىباشند و منصوب

--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 12 .