اذان نمىگويم و اگر قطره‌اى از شراب به دريا بيافتد و سپس آن دريا خشك شود ، و از آن زمين علفى برويد ، هرگز گوسفندى را روى آن نمىچرانم » . « 3 » محقّقان گفته‌اند : مىتوان بر « تحريم خمر » با هر كدام از اين آيات به صورت قطعى استدلال نمود ، امّا آيهء نخست كه مىفرمايد : « تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَ رِزْقاً حَسَناً » ، « رزق حسن » در مقابل « سكر » ، ( سكر قسيم رزق حسن ) واقع شده است و اين امر يكى از بهترين دلايل آن است كه « مسكر » حلال نيست و گرنه « رزق » را با « وصف » حسن اختصاص نمىداد . اگر بگويى كه آيهء شريفه در مقام « امتنان و منّت‌گذارى » بر بندگان مىباشد و خداوند متعال با چيز حرام منّت نمىنهد ، در پاسخ مىگوييم : امتنان و منّت گذاشتن با آفريدن اصول و ريشه‌هاى آن مىباشد كه شايستگى بهره‌بردارى از آن به صورت‌هاى گوناگون مىباشد كه مىباشد و برخى راه خطا و ناصواب را مىپيمايند . امّا آيهء دوّم كه خبر مىدهد : در آن گناه بزرگى است و « اثم » عبارت از « معصيت كبيره » مىباشد . چون در آيه‌اى مىفرمايد : « وَ مَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْماً » « 1 » كه « معصيّت » را كه بالاتر از « خطا » است ، به جاى خطا عطف نموده است . معلوم مىگردد بالاتر از خطا و لغزش مىباشد . معلوم مىگردد اثم بالاتر از خطا و لغزش مىباشد . معلوم مىگردد اثم بالاتر از خاط و لغزش مىباشد . امّا آيهء سوّم : در مقام منافات بين بدمستى و نماز است و نماز را واجب كرده است و وجوب يكى از متناقضين مستلزم تحريم ديگرى است . چون امر به شىء مستلزم نهى از ضدّ آن مىباشد . آن‌چنان كه در علم اصول مقرّر شده است . امّا آيهء چهارم : بر آن است كه در كتاب مكاسب و خريد و فروش‌ها آمده است و شبهه‌اى در تعيين حرمت آن نيست . آيهء پنجم : در مورد حرمت : سپس سيّد مرتضى و سيّد رضى ( ره ) بر حرمت خمر و هر مسكر ديگرى با آيهء پنجمى استدلال نموده‌اند و آن عبارت از آيهء شريفهء سورهء اعراف ، مىباشد كه مىفرمايد : * * * [ 368 ] « قُلْ إِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَواحِشَ ما ظَهَرَ مِنْها وَ ما بَطَنَ وَ الْإِثْمَ وَ الْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ » « 2 » و فرموده‌اند : مقصود از « اثم » در اين آيهء شريفه ، « خمر » مىباشد ، چون شاعر هم

--> ( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء ، 112 ( 2 ) . سورهء اعراف ، آيهء 33 . ( 3 ) . زبدهء البيان ، محقّق ( اردبيلى ، ص 630 )