شمول ، توسّط كتاب و سنّت تخصيص خورده است و برخى از اشياء را حرام شمرده‌اند كه تفصيل آنها خواهد آمد . پنج چيز در پنج چيز : 4 - گفته شده است : خداوند متعال در هر شريعتى با پنج چيز از پنج چيز محافظت كرده است : نخستين آنها « نفوس » است كه با تشريع قصاص ، دوّم : دين است كه با ايجاد عقاب بر مرتدّ . سوّم : نسب است كه با تحريم زنا و وجوب حدّ بر زناكار ، چهارم : اموال است كه با تضمين غاصب و سارق با تعزير اوّل و قطع دست دوّمى پنجم : عقول و اداراكات است كه با تحريم مسكرات و ايجاد حدّ بر خورندهء آنها . [ 359 ] آيهء سوّم : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ وَ اشْكُرُوا لِلَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ « 1 » » ؛ « اى افرادى كه ايمان آورده‌ايد ، از هر چيز پاكيزه‌اى كه به شما روزى كرده‌ايم ، بخوريد و شكرگزار خدا باشيد اگر واقعا عبادت كنندهء او هستيد » . معناى اين آيه نيز نزديك به آيهء پيشين مىباشد و ذكر نمودن « امر به شكرگزارى » دليل آن است كه « طيّب » مذكور در اين آيه ، از مواردى است كه قابل انتفاع و بهره‌ورى مىباشد و گرنه « وجوب شكر » در برابر آن معنى نداشت ، چون شكرگزارى نوعا در برابر « نعمت » مىباشد و در اين آيه ، اشاره‌اى است به اينكه عبادت گاهى به صورت « شكرگزارى » نيز واقع مىشود و خود « شكر » نوع عبادت و پرستش منعم مىباشد . [ قسم دوم : ] محرّمات : اشاره به اشيايى است كه به صورت تعيّن حرمت آنها انجام پذيرفته است و در اين مورد ، نيز آياتى وجود دارد : [ 360 ] آيهء اوّل : « حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَ الدَّمُ وَ لَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَ ما أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَ الْمُنْخَنِقَةُ وَ الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُتَرَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَ أَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلامِ ذلِكُمْ فِسْقٌ » ؛ « 2 » « براى شما مؤمنان ، گوشت مردار ، خون و خوك و آن ذبيحه‌اى كه به نام غير خدا كشته شده است ، همه حرام شد و نيز حرام است هر حيوانى كه به خفه كردن يا

--> ( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 172 . ( 2 ) . سورهء مائده ، آيهء 3 .