المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
764
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
اسكان دارد ، امّا حقّ مرد اقوى است ، زيرا منع ازدواج با غير زوج ، به خاطر زوج است ، نه زوجه . 4 - « تَعْتَدُّونَها » ؛ يعنى تعداد آن را كامل استيفاء نماييد كه ريشهء لغوى آن « عدوت لهم الدراهم فاعتدّها » مىباشد ، مثل كلمه كلته فاكتال و وزنته فاتزّن . يعنى : كيل كردم يا وزن نمودم . پس آن هم مكيل يا موزون گرديد . 5 - امر به « دادن هديه » يا مستحب است ، چون هديه واجب نزد اكثر فقها فقط براى زنى است كه براى او مهر تعيين شده است ، يا اينكه مراد از آن « نصف مهر » است ، و يا امر مقيّد به « عدم تعيين مهر » مىباشد . و بنابر اجماع مفسّرين مراد از « سراح » در اينجا « طلاق » نيست ، بلكه مراد « إخراج از منزل » است . دليل آن ، عدم وجوب عدّه در اين فرض مىباشد ، بنابراين « إسكان » نيز واجب نمىباشد . اين آيه در « عدم وجوب عدّه » بر زنى كه بر وى دخول نشده است ، صراحت دارد . * * * عدّه وفات : [ 339 ] آيهء ششم : « وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ » ؛ « و كسانى كه از شما مىميرند و همسرانى باقى مىگذارند ، بايد چهار ماه و ده روز ، انتظار بكشند ( عدّه نگه دارند ) و هنگامى كه به آخر مدّتشان رسيدند . گناهى بر شما نيست كه هرچه مىخواهند ، دربارهء خودشان بهطور شايسته ، انجام دهند و خدا به آنچه عمل مىكنيد ، آگاه است » . « أزواجهم يتربّصن » كه به دليل وجود قرينهاى كه در « وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً » آمده است ، حذف شده است . و تقدير كلام چنين است : « كسانى كه از شما مىميرند و زنانى را باقى مىگذارند ، همسرانشان بايد عدّه نگه دارند » . در اين آيه مبتداى دوّم به همراه خبرش ، خبر براى مبتداى اوّل مىباشد . عدّهاى گفتهاند كه تقدير آيه اين است : « و أزواج الّذين يتوّفون . . . » كه مضاف حذف شده و مضاف اليه جانشين آن گشته است .