بنابر يكى از دو تفسير موجود در آيه . * * * [ 302 ] آيهء چهارم : « وَ لا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكاتِ حَتَّى يُؤْمِنَّ وَ لَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكَةٍ وَ لَوْ أَعْجَبَتْكُمْ . وَ لا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِينَ حَتَّى يُؤْمِنُوا وَ لَعَبْدٌ مُؤْمِنٌ خَيْرٌ مِنْ مُشْرِكٍ وَ لَوْ أَعْجَبَكُمْ أُولئِكَ يَدْعُونَ إِلَى النَّارِ » ؛ « 1 » « و با زنان مشرك و بت‌پرست تا ايمان نياورده‌اند ، ازدواج نكنيد ، زن با ايمان از زن آزاد بت‌پرست ، بهتر است ، هرچند ( زيبايى يا ثروت يا موقعيّت او ) شما را به شگفتى درآورد . و زنان خود را به ازدواج مردان بت‌پرست تا ايمان نياورده‌اند ، در نياوريد ، يك غلام با ايمان از يك مرد آزاد بت‌پرست بهتر است ، هرچند ( مال و منال و زيبايى او ) شما را به شگفتى آورد . آنها دعوت به سوى آتش مىكنند و خداوند شما را به بهشت فرامىخواند » . اينكه آيا اسم « مشرك » مختصّ به كافر غير كتابى است ، يا شامل هر كافرى است كه منكر نبوّت پيامبر ما حضرت محمّد ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) مىباشد . محلّ اختلاف اقوال است . برخى به اين دليل كه در آيهء « لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكِينَ مُنْفَكِّينَ » « 2 » كلمهء « مشركين » به « الَّذِينَ كَفَرُوا » عطف شده است ، قائل به قول اوّل شده‌اند ، چون اقتضاى عطف در چيز به هم مغايرت آن دو مىباشد . امّا اين قول صحيح نيست ، چون « عطف » هميشه مقتضى مغايرت معطوف و معطوف عليه نيست . « واو عطف » فقط زمانى مقتضى اين مغايرت است كه هيچ فايده‌اى به جز اين مغايرت نداشته باشد . اّمّا اگر فايدهء ديگرى داشته باشد ، اين مقتضى موجود نيست ، مثل « جبريل و ميكال » « 3 » و « نخل و رمّان » « 4 » كه در اين وجوب مغايريت معطوف و معطوف عليه است ( چون عام با خاص مغاير است ) و در اينجا « مشرك » اعمّ از كتابى است . بعضى ديگر قول دوّم را اختيار نموده‌اند . دليل اين گروه ، آيهء « هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ » ، « 5 » ( اين آيه مىفرمايد :

--> ( 1 ) . سورهء مباركهء بقره ، آيهء ، 221 . ( 2 ) . سورهء مباركهء بيّنه ، آيهء 1 . ( 3 ) . سورهء مباركهء بقره ، آيهء 89 : « مَنْ كانَ عَدُوًّا لِلَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ رُسُلِهِ وَ جِبْرِيلَ وَ مِيكالَ » ( 4 ) . سورهء مباركهء الرحمن ، آيهء 86 ، « فِيهِما فاكِهَةٌ وَ نَخْلٌ وَ رُمَّانٌ » ( 5 ) . سورهء توبه ، آيهء 33 و سورهء صف ، آيهء 9 .