المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
679
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
رسولش را با هدايت و قرآن و دين حق ارسال نموده است تا دين خود را بر تمام دينها برترى دهد هرچند مشركان ناخشنود باشند ) . در حالى كه شكّى نيست كه اهل كتاب از نبوّت آن حضرت ناخشنود بودند . دليل دوّم اين گروه ، آيه « سُبْحانَهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ » « 1 » ( كه اين آيه دربارهء نصارى نازل شده است ) . دليل سوّم ، اعتقاد مسيحيان به خدايان سهگانه است ( كه شرك مىباشد ) . بنابر قول اوّل آيه عامّ است و حكم آن بنا به اتّفاق علما نسخ نگشته است كه در نتيجه نكاح با زن مشرك و به ازدواج مرد مشرك درآمدن ، حرام مىشود . بنابر قول دوّم نيز برخى قائل هستند كه آيه تمام است و نكاح با زنان اهل كتاب حلال نيست . آيهء « وَ لا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ » « 2 » يعنى : » هرگز زنان كافر را به همسرى نزد خود ، نگه نداريد » . نيز اين قول را تأييد مىكند . طبق اين قول ، اين آيه ناسخ آيهء سورهء مائده مىشود كه مىفرمايد : [ 303 ] « وَ طَعامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حِلٌّ لَكُمْ وَ طَعامُكُمْ حِلٌّ لَهُمْ وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الْمُؤْمِناتِ وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ إِذا آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ . . . » ؛ « 3 » « اطعام اهل كتاب براى شما حلال است و طعام شما براى آنها حلال ، و زنان پاكدامن از مسلمانان و زنان پاكدامن از اهل كتاب حلالند ، هنگامى كه مهر آنها را بپردازيد . . . » . ( همچنين بنابر قول دوّم ) برخى ديگر قائلند كه : آيهء سورهء مائده نسخ نگشته است ، چون « مائده » آخرين سورهاى است كه به پيامبر اسلام ( ص ) نازل گشته است ، چنان كه گفته شده است . ثانيا : اصل ، « عدم نسخ » است . بنابراين اين آيه با آيهء سورهء مائده تخصيص خورده است ، چون همچنان كه در اصول آمده است ؛ « تخصيص » بهتر از « نسخ » است . به همين دليل برخى از فقهاى ما بنابر قول اوّل از قول دوّم ( كه اين آيه ناسخ آيهء سورهء مائده است ) ، مطلقا ( چه ازدواج دائم و چه ازدواج موقّت ) حكم به « حرمت زنان اهل كتاب » نمودهاند و بعضى ديگر نيز طبق قول دوّم ( آيهء سورهء مائده نسخ نشده است ) . مطلقا دائم يا موقّت ، حكم به حليّت نكاح با زنان اهل كتاب كردهاند . و اين قول نادرى است كه به ابن جنيد نسبت داده شده است . امّا متأخرّين از اصحاب ما ، حكم به « حليّت نكاح موقّت با زنان اهل كتاب و حرمت نكاح دائم » كردهاند ، زيرا آيهء سورهء مائده ، هيچ دلالتى بر جواز نكاح دائم ندارد ، بلكه دلالت آن بر جواز « نكاح موقّت » است ، زيرا فرموده است : « إِذا آتَيْتُمُوهُنَّ
--> ( 1 ) . سورهء توبه ، آيهء 30 . ( 2 ) . سورهء مباركهء ممتحنه ، آيهء ، 10 ( 3 ) . سورهء مباركهء مائده ، آيهء 5 .