المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
651
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
2 - شيعه و سنّى از ابن عبّاس نقل كردهاند كه او به اين قرائت فتوى مىداد و عمل مىكرد و مناظره وى با عبد اللّه بن زبير در اين مورد مشهور است . « 1 » و قول ابن عبّاس نيز در اين فتوى حجّت است ، چنانكه رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) دربارهء او فرمود : « درياچهاى مملّو از علم مىباشد » و اين إدّعاى خصم كه ابن عبّاس از اين نظر عدول كرده است ، را نمىپذيريم . « 2 » 3 - رواياتى از عمر بن خطّاب مشهور است كه در آن روايات گفته است : دو متعه در زمان رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) بودند كه من آنها را حرام مىكنم و براى ارتكاب آنها عقاب مىنمايم : « حج تمتّعء و متعهء زنان » . « 3 » طبرى در كتاب « المستنير » از عمر نقل كرده است كه گفت : سه چيز در زمان رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) بود كه من حرام كنندهء آنها هستم و بر ارتكاب آنها عقاب مىنمايم : حجّ تمتّع ، متعهء زنان و « حىّ على خير العمل » در اذان . « 4 » و شهادت طبرى بر اين است كه : در زمان رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) اينها وجود داشتند و ( امّا اينكه عمر آنها را حرام كرده است ) معلوم است كه حقّ او تحريم يا تحليل چيزى را ندارد . « 5 »
--> ( 1 ) . الغذير ، ج 6 ، ص 209 . ( 2 ) . بزرگان از علماى مذاهب قديما و جديدا در كتابهاى صحاح ، سنن ، مسانيد ، تفاسير ، تواريخ و لغت ، اين حديث را ذكر نمودهاند كه شايد اين خبر از متواترات شمرده شود . مرحوم سيّد هاشم بحرانى ( قدس سرّه ) در باب 28 از كتاب غاية المرام ، صفحهء 211 - 217 ، سى و نه حديث را بهطور پياپى از طريق اهل سنّت از پيامبر اكرم ( ص ) ، مبنى بر « وجوب تمسّك بر ثقلين » را ذكر كرده است . و نيز در باب 29 ، صفحهء 135 تا 217 هشتاد و دو حديث از طريق شيعهء اماميّه در اين مورد را نقل نموده است . ( 3 ) . كتاب الخلاف ، ج 2 ، ص 394 ، كنز الدقائق ، ج 2 ، ص 417 - 418 ( 4 ) . كنز الدقائق ، ج 2 ، ص 418 . ( 5 ) . علّامه مجلسى ( رضوان اللّه عليه ) در « مرآة العقول » ج 3 ، ص 481 مىفرمايد كه چه زيباست مطلبى كه كتابهاى اهل سنّت يافتم ، ( و آن اينكه ) مردى متعه انجام مىداد . به او گفتند : حليّت اين كار را از كجا آوردهاى ، گفت : از عمر . گفتند : چطور عمر كه آن را نهى مىكرد و بر انجام آن عقاب مىنمود . گفت : به سبب قول عمر كه گفت : دو متعه در زمان رسول خدا بودند كه من آنها را حرام كردم بر انجام دهندهء آنها عقاب مىنمايم : حج تمتّع و متعهء زنان . من روايت عمر را در مشروع بودن آن در زمان رسول خدا قبول مىكنم ، اما نهى او را از طرف خودش قبول ندارم .