المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
498
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
احكام پنجگانهء طلب روزى : طلب روزى به احكام پنجگانه تقسيم مىشود : 1 - گاهى طلب روزى واجب است و آن موردى است كه انسان به آن مضطرّ و ناچار گردد و راهى جز طلب و تلاش نداشته باشد . 2 - گاهى طلب روزى مندوب و مستحبّ است و آن موردى است كه هدف آن فزونى باشد تا بر اهل و عيال توسعه دهد و به ديگران كمك و مساعدت نمايد . 3 - گاهى طلب روزى مباح است و آن موردى است كه در پى جستجوى مال و ثروت از غير موارد منهىّ عنه برآيد . 4 - گاهى طلب روزى مكروه است و آن موردى است كه مشتمل بر طلبى بوده باشد كه سزاوار است از آن اجتناب گردد . 5 - گاهى طلب روزى حرام است و آن موردى است كه مشتمل بر وجه قبيح و نارواى شرعى بوده باشد . اجر طلب روزى حلال : در طلب و جستجوى روزى حلال ، جهت آسايش اهل و عيال اجر بزرگى نهفته است پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمود : افرادى كه جهت آسايش عيال تلاش مىكنند همانند مجاهد راه خداست . « 1 » نوع دوّم : بحث و بررسى در مكاسب محرّمه در اين بخش به مواردى مىپردازيم كه تكسّب با آنها حرام ، و در قرآن به حرمت آنها اشاره شده است : [ 182 ] آيه اوّل : « قالَ اجْعَلْنِي عَلى خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّي حَفِيظٌ عَلِيمٌ » « 2 » ؛ « يوسف گفت : مرا مسئول خزينههاى كشور مصر منصوب بدار كه من نگهدارنده و داناى امور غذايى هستم » . قبول ولايت از جانب ظالم : مقصود از « ارض » ، سرزمين مصر است و « لام » در آن عهد ذهنى است ، چون پادشاه مصر جز آن ديار مالكيّت ديگرى نداشت . هنگامى كه فرعون مصر گفت : « إِنَّكَ الْيَوْمَ
--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه ، ج 3 ، ص 418 ، حديث 3631 ، كافى شريف ، ج 5 ، ص 88 . ( 2 ) . سورهء يوسف ، آيه 55 .