ازدواج بترسد ، بايد در از بين بردن شهوت تلاش نمايد و با رياضت براى ساكن كردن شهوتش ، طلب عفت نمايد ، چنان كه پيامبر اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) فرمودند : « يا معشر الشبّان ، من إستطاع منكم الباءه فليتزوّج ، و من لم يستطع فعليه ، بالصّوم ، فإنّه له و جاء » « 1 » اى جوانان ! هر كدام از شما كه توانايى ازدواج را دارد ، پس ازدواج كند و هر كسى كه نمىتواند ، روزه بگيرد كه روزه از بين برندهء شهوت است » . و قول خداوند كه فرمود : « لا يَجِدُونَ نِكاحاً » ؛ يعنى : « نكاح پيدا نمىكنند » چون مراد از « نكاح » اسبابى است كه با آن ازدواج مىكنند يا اينكه مراد از « يافتن » تمكّن از نكاح است . بنابر قول اوّل به اين خاطر كه مفعول « لا يجدون » است ، منصوب مىباشد و بنابر قول دوّم ، منصوب به نزع خافض مىباشد ، يعنى : متمكّن از نكاح نيستند ، تا اينكه خداوند آنها را از فضل خودش بىنياز گرداند ؛ چرا كه امور مرهون اوقات خويش مىباشد . اشكال لزوم و تناقض بين دو كلام پيش نمىآيد ؛ چون امر در آيهء اوّل ، امر به « ازدواج در صورت فقر است و امر به صبر بر ازدواج نكردن در صورت فقر » است . ( چون مقصود از آيهء نخست امتناع از ردّ دعوت مؤمن به خاطر فقر او است و ترك تزويج تنها به علّت فقر او است و در دوّمى به فقير امر مىنمايد تا صبر بر ترك نكاح نمايد . به علّت بر حذر داشتن او از ثعب و ناراحتى در حال تزويج است ) . بنابراين تناقضى بين دو آيه وجود نخواهد داشت . * * * [ 293 ] آيهء سوّم : « وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ذلِكَ أَدْنى أَلَّا تَعُولُوا » . « 2 » « و اگر مىترسيد كه در مورد يتيمان عدالت را رعايت نكنيد ، با زنان پاكدامن ازدواج نماييد ، دو يا سه يا چهار همسر ، و اگر مىترسيد عدالت را ( دربارهء همسران متعدّد ) رعايت نكنيد ، تنها يك همسر بگيريد و يا از زمانى كه مالك آنهاييد استفاده كنيد ، اين كار ، از ظلم و ستم ، بهتر جلوگيرى مىكند » .

--> ( 1 ) . مستدرك الوسائل ج 7 ، ص 507 حديث ، 8762 ( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 3 .