آورد ، در صورتى كه مفرد آن نيز مفيد عموم مىباشد ، به اين دليل است كه : تمام مقدورات خداوند بىنهايت است . پس اگر مفرد مىآورد ، توهّم تنهاهى آن مىرفت . 7 - جواد و بخشنده : هرچند خزائن هرچيزى در نزد خداوند است و او كريم و بخشنده و جواد مىباشد و ما همواره نيازمند به وى هستيم ، ولى افعال خداوند بر حسب مصلحت و فقدان مفاسد مىباشد . از اين‌رو مردم در بسط روزى و تقدير آن ، متفاوت هستند . چون اين احتمال وجود دارد كه مبسوط بودن روزى ، براى يك فرد به مصلحت او و براى فردى ديگر به ضرر او بوده باشد ، آن‌چنان كه در حديث قدسى وارد شده است : « برخى از بندگان من هستند كه جز غنا و ثروت آنها را اصلاح نمىكند و اگر آنها را فقير مىنمودم ، اين امر آنها را فاسد و تباه مىساخت و برخى از بندگان من هستند كه جز فقر و نيازمندى آنها را اصلاح نمىكند و اگر آنها را غنى مىساختم ، اين امر آنان را فاسد مىساخت » . « 1 » [ 177 ] [ آيهء دوم ] « وَ لَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الْأَرْضِ وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ » ؛ « 2 » « شما را در روى زمين متمكّن و برقرار ساختيم و در آنجا براى شما معيشت‌هايى قرار داديم ، ولى كمتر شكرگزار هستيد » . « مكّنّاكم » ؛ يعنى « متمكّن نموديم » و « قليلا » منصوب براساس تميز مىباشد و همانند آيهء قبلى در مقام امتنان و منّت‌گذارى است . قرار دادن همهء اسباب معيشت در زمين ، بر كسانى كه تدبّر و دقّت نموده باشند ، بسيار واضح و آشكار است . * * * [ 178 ] آيهء سوّم « يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الْأَرْضِ حَلالًا طَيِّباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ » ؛ « 3 » « اى مردم ! از آنچه در روى زمين است ، از حلال و پاكيزهء تناول كنيد و از وسوسه‌هاى شيطانى پيروى مكنيد كه به يقين او براى شما دشمنى آشكار است » . مفعول كلمهء « كلوا » حذف شده است كه « شيئا » مىباشد . « من » جهت تبعيض مىباشد و « حلالا طيّبا » صفت مفعول محذوف مىباشد و برخى گفته‌اند : از مفعول محذوف ، حال است و مقصود از « طيّب و پاكيزه » آن چيزى است كه نسبت به طيع انسان ، مطلوب باشد . و گرنه اگر مقصود حلال بود ترادف مىشد و اصل آن است كه

--> ( 1 ) . غوالى اللئالى ، ج 2 . ص 108 . شمارهء ، 295 ( 2 ) . سورهء اعراف ، آيهء ، 9 ( 3 ) . سورهء اعراف ، آيهء 9 .