المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
493
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
حسن و ابن زيد گفتهاند : مقصود از « وزن » آن چيزهايى است كه موزون باشند ، مانند : طلا ، نقره ، معادن و عقيق ولى اين قول ، پايه و اساسى ندارد . 4 - معيشت : خداوند متعال در آن اشياء براى ما معيشتهايى قرار داده است ؛ يعنى : اسباب معيشتها از انواع زراعت غرسيّات تأمين نموده است پس با مزارعه . مساقات ، اجاره و ديگر شئون كسبها مانند خريد و فروش نباتات و ميوهجات و اكتساب با ديگر وجوه مناسب ، روى زمين ، مردم تحرّك پيدا مىكنند . و به معيشت و زندگى خود مىرسند و به حيات خويش ادامه مىدهند . قاعده كلمه « معايش » آن است كه هرگز مهموز نگردد ، چون حرف « ياء » در آن جزو حروف اصلى است و « ياء » در صورتى مهموز مىگردد كه حرف زائد بعد از الف تكسير ، واقع گردد مثل : صحائف ، وسائل ، عجائز ، و كسى كه آن را با همزه خوانده است ، آن را به ديگر موارد تشبيه نموده است . 5 - ديگر موجودات : « وَ مَنْ لَسْتُمْ لَهُ بِرازِقِينَ » ؛ « واو » به معناى « مع » مىباشد . « نحو مالك و زيدا » : چه شده است ، همراه زيد هستى » ، چون عطف به ضمير مجرور در « لكم » امتناع دارد ، مگر بعد از اعادهء حرف جار و مقصود از آن ، حيوانات مىباشند . حيواناتى كه انسان در تغذيهء آنها نقشى ندارد . مثل وحوش ، طيور ، حيوانات صحرايى و دريايى ، نه آنكه مقصود از آن عيال يا خدم بوده باشد . به اين معنى كه شما تصوّر مىكنيد به آنها روزى مىدهيد . در حالى كه خداوند به آنها روزى مىدهد ، چون آنها از جملهء مخاطبين « جَعَلْنا لَكُمْ » مىباشد و رازق بودن خداوند ، مانع از آن نيست كه به سبب رزق نيز اطلاق شده باشد ، چون اكثر افعال او با اسباب و مسبّبات انجام مىگيرد و جايز است كه فعل به سبب قريب و سبب بعيد نيز اسناد داده شود . از اين رو خداوند متعال خود را « خير الرّازقين » ؛ « يعنى « بهترين روزى دهندگان » ناميده است ، در صورتى كه در واقع و اصل يك رازق بيشتر وجود ندارد . 6 - ايجاد خلقت : خداوند متعال خبر داده است : چيزى از اشياى ممكنه وجود ندارد ، مگر اينكه خداوند قادر بر ايجاد آن مىباشد . پس « خزائن » او كنايه از « مقدورات » او مىباشد و كليد همهء اين خزائن ، « كلمهء ، كن » يعنى « بشو » مىباشد و اين كلمه مرهون وقت خويشتن مىباشد . هنگامى كه وقت و فرصت آن فرا رسيد و گفت : « كنّ » ، پس آن چيز ، تحقّق پيدا مىكند . اينكه چرا كلمهء « خزائن » را به صورت جمع