مىفرمايد « لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ ، جُزْءٌ مَقْسُومٌ » و همانند آن ، روايت اسماعيل بن همّام از امام رضا ( عليه السّلام ) مىباشد . « 1 » اقوى نزد نويسنده ، عمل به اوّل مىباشد ، چون اصل بقاى ملك بر وارث است كه فقط در يك دهم ، اختلاف شده است ، چون آن ، اقلّ آن چيزى است كه گفته شده است و اگر آن نبود ، حمل بر اقلّ ما يتملّك مىشد ، مثل اينكه به نصيب يا مانند آن وصيّت مىنمود و همچنين شيخ گفته است : اگر به « سهم » وصيّت نمايد ، يك هشتم را مىدهند ، چون يك هشتم ، اقلّ سهام مفروضه مىباشد و اگر به « شىء » يك چيز وصيّت كند ، به يك ششم بسنده مىشود ، براساس حمل به آيهء خمس كه به شش قسمت تقسيم مىگردد ولى اين امر ضعيف است و شافعى در اين مورد هم گفته است ، همان گونه كه در « جزء » گفته بود . * * * [ 265 - 264 ] [ آياتى ديگر ] « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِينَ الْوَصِيَّةِ اثْنانِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ أَوْ آخَرانِ مِنْ غَيْرِكُمْ ، إِنْ أَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَأَصابَتْكُمْ مُصِيبَةُ الْمَوْتِ تَحْبِسُونَهُما مِنْ بَعْدِ الصَّلاةِ فَيُقْسِمانِ بِاللَّهِ إِنِ ارْتَبْتُمْ لا نَشْتَرِي بِهِ ثَمَناً وَ لَوْ كانَ ذا قُرْبى وَ لا نَكْتُمُ شَهادَةَ اللَّهِ إِنَّا إِذاً لَمِنَ الْآثِمِينَ ، فَإِنْ عُثِرَ عَلى أَنَّهُمَا اسْتَحَقَّا إِثْماً فَآخَرانِ يَقُومانِ مَقامَهُما مِنَ الَّذِينَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْأَوْلَيانِ فَيُقْسِمانِ بِاللَّهِ لَشَهادَتُنا أَحَقُّ مِنْ شَهادَتِهِما وَ مَا اعْتَدَيْنا إِنَّا إِذاً لَمِنَ الظَّالِمِينَ ، ذلِكَ أَدْنى أَنْ يَأْتُوا بِالشَّهادَةِ عَلى وَجْهِها أَوْ يَخافُوا أَنْ تُرَدَّ أَيْمانٌ بَعْدَ أَيْمانِهِمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اسْمَعُوا وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ » . « 2 » در ذيل اين آيات دوگانه شريفه ، فوايدى نهفته است كه پس از بازگويى آنها به احكام مستفاد از آن مىپردازيم . 1 - داستان تميم دارى روايت شده است كه : تميم دارى و عدّى بن بدّاء جهت تجارت به شام رفته بودند . در آن روزگار هر دو نصرانى بودند و همراه آنان بديل بن مريم ، غلام عمر و بن عاص تنها فرد مسلمان بود . زمانى كه به شام رسيدند ، بديل ، مريض شد . پس آنچه را كه از مال خود داشت ، تدوين نمود و داخل متاع و كالاى خود نمود ولى مضمون آن را به

--> ( 1 ) . مستدرك الوسائل ، ج 14 ، ص 130 ، شمارهء ، 16286 ( 2 ) . سورهء مائده ، آيات 106 تا 108