اين كه مؤمنين توقّع و انتظار رستگارى را داشتند ، لذا آيه مباركه با كلمهء « قد » شروع شده ، تا به مؤمنين بشارت داده شود . كلمهء « فلاح » در لغت به معناى پاره‌پاره است و در لسان عرب مىگويد : « كشاورز را از آن رو فلّاح گفتند كه زمين را جهت زراعت و كشت ، پاره‌پاره و سوراخ مىنمايد » . در جملهء « فِي صَلاتِهِمْ » ؛ « مؤمنين در نمازشان خاضع هستند » ، نماز را به مؤمنين نسبت داده است ؛ به اين جهت است كه مؤمنين به سبب نماز خواندن ، منافع و بهره‌هايى را دارا مىشوند . و امّا كسى كه براى او نماز انجام مىشود ، يعنى خداوند ، از فوايد نماز بىنياز است . « 1 » « خشوع » : به معناى ترسيدن دل و قلب است و نشانهء ترسيدن دل آن است كه تمام اعضاء و جوارحش ، در حال نماز ، طبق دستور ، عمل نمايد ؛ از لحاظ نگاه كردن ( كه در حال نماز بايد به محلّ سجده نگاه كند ) و ثابت بودن بدن و طمأنينه و آرامش اعضاى آن در جاى جاى خود . برخى گفته‌اند : رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) به سوى آسمان نگاه مىكرد ، پس هنگامى كه آيهء مذكور نازل شد ، به جاى سجده‌اش نگاه مىفرمود « 2 » رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) نمازگزارى را مشاهده نمود كه در سر نماز با ريش خود بازى مىكند فرمود ، « اگر قلب و دل اين شخص از خداوند ترس مىداشت ، اعضاى بدنش نيز مىترسيد و آرام بود . » « 3 » نوع دوّم : در اوقات نمازهاى پنجگانه اين نوع در دلايل نمازهاى پنج‌گانه و اوقات آنها است . پنج آيه در اين زمينه وارد شده است : [ 17 ] آيهء اوّل : « أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ ، وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ ، مَقاماً مَحْمُوداً » ؛ « 4 »

--> ( 1 ) . « گناه گناهكار به خداوند ضرر وارد نمىسازد و عبادت عبادت‌گران ، سودى برايش ندارد . ( على ( ع ) در نهج البلاغه ) . ( 2 ) . غوالى اللئالى ، ج 3 ، ص 23 ، حديث ، 51 . ( 3 ) . سبل السلام ، ج 1 ، ص 147 . ( 4 ) . سورهء اسرى ، آيه 78 و 79 .