المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

74

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

نماز را از زوال خورشيد تا نهايت تاريكى شب ( نيمه شب ) برپا دار و همچنين قرآن فجر ( نماز صبح ) را ؛ چرا كه قرآن فجر مورد مشاهدهء فرشتگان شب و روز است ، پاسى از شب را از خواب برخيز و به قرآن ( و نماز ) بپرداز ، اين يك وظيفهء اضافى براى تو است ، تا پروردگارت تو را به مقامى درخور ستايش برانگيزد » . برپا داشتن نماز به اين معنا است كه فرد در اركان نماز ، نظم و ترتيب برقرار سازد و از آن مواظبت نمايد ، تا در افعال آن ، انحرافى پيش نيايد و بايد سر پا بايستد و به چوب تكيه نزند . گفته‌اند مواظبت بر نماز ، از جملهء « من قامت السوق » سرچشمه گرفته است ؛ يعنى كسى كه بازار را برپا نمايد و آن را رونق و رواج دهد . بنابراين « إقامهء صلوة » يعنى برپا داشتن نماز و رونق و رواج دادن به آن . شاعر سروده است : ( زنى به نام غزّاله ، برپا داشت ( رونق داد ) بازار ضرّاب را براى اهل عراق ، به مدت يك سال در حالى كه قنداق مىبست ) . ناگفته پيدا است وقتى كه فرد كاملا نماز را مورد مراقبت و محافظت قرار دهد ، گويا به آن رونق و رواج داده است و آن را مورد رغبت و تمايل قرار داده است و اگر نماز را ضايع كند ، گويا از رونق و رواج انداخته و مرغوبيّت آن را از بين برده است و به اصطلاح بازارش را كاسد نموده است . بعضىها گفته‌اند : إقامهء نماز ، يعنى همّت نمودن به انجام آن بدون سستى و ضعف يا بازى كردن با اعضاى بدن در حال نماز . اين معنا از قول علما گرفته شده است كه مىگويند : « قام بالامر و أقامه اذا جدّ فيه و تجلّد » ؛ « به فلان كار قيام كرد ، يعنى آن را به پا داشت و با جديّت و تلاش آن را انجام داد » كه ضدّ قام و أقام ( به‌پاخاست و برپا داشت ) قعد و تقاعد ( نشست و وادار به نشستن نمود ) مىباشد . گفته‌اند منظور از « إقامهء » صلوة آن است كه نماز را در وقتش برپا كند ، يعنى از وقتش نگذرد تا مجبور به انجام قضاى آن شود . انگيزهء اينكه از اين معنا كه به « أقم » و « إقامه » تعبير شده است ، آن است كه نماز مشتمل بر قيام است ( يكى از واجبات نماز ، قيام مىباشد ) ، همان طورى كه از نماز به ركوع و سجود و قنوت ، تعبير شده است ؛ « راكعين ، ساجدين ، قانتين » ؛ « به خاطر اينكه مشتمل بر ركوع و سجود و قنوت مىباشد » . همهء معانى