المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

45

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

شيعه آب كثير به مقدار « كرّ » مىباشد كه يك هزار و دويست رطل عراقى است و هر رطل عراقى 91 مثقال مىباشد » . « 1 » از نبىّ اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) « از چاه بضاعه سؤال شد ، در پاسخ فرمود : چاه بضاعه آب پاكى است كه هيچ چيز آن را نجس نمىكند ؛ مگر چيزى كه رنگ و يا مزه و يا بوى آن را دگرگون سازد . « 2 » مرحوم شيخ به طور ارسال از رسول اكرم ( ص ) روايت نموده « 2 » كه فرمود : هنگامى كه آب به مقدار « كرّ » برسد ، نجاست را پذيرا نمىباشد و از امام صادق ( عليه السّلام ) روايت شده است كه فرمود : « هنگامى كه آب به اندازه « كرّ » باشد چيزى آن را نجس نمىكند . حديث اوّل « الماء طهور » در مكّه صادر شده است و اطلاق آن ( كه آب قليل و كثير هرگز نجس نمىشود ) ، منسوخ و از بين رفته است ؛ بنابراين اطلاق آن ، به آب كثير مقيّد مىشود ( يعنى فقط آب كثير با ملاقات نجس ، نجس نمىشود ) و گرنه آب قليل ، به محض ملاقات با نجس ، نجس خواهد شد . آب جارى : همهء مطالب گذشته مربوط به آب راكد ( غير جارى ) بود . و امّا آب جارى ؛ چه قليل و چه كثير آن با ملاقات نجس ، نجس نمىشود مگر آنكه دگرگونى در آن حاصل شود و سزاوار آن است كه نجس شدن آب جارى را به اينكه اندازه‌اش به مقدار « كرّ » باشد مشروط نمائيم ؛ يعنى آب جارى با ملاقات نجس ، نجس نمىشود ؛ به شرط آن‌كه مقدارش به اندازه « كرّ » باشد ، مگر در صورتى كه نشأت گيرد جريان آب از منبع جوشان ( چشمه ) كه در اين صورت به مقدار كرّ بودن ، شرط نمىباشد . شافعى گفته است آبى كه پيش از نجاست است ، پاك است ( مثلا در وسط جويى كه آب آن راكد است نجاستى واقع شده ) و آبى كه بعد از نجاست است ، اگر نجاست به آن نمىرسد ، پاك است و آبى كه نزديك نجاست است و يا با نجاست مخلوط مىباشد ، اگر از 2 قلّه ( پانصد رطل ) بيشتر باشد پاك است و اگر كمتر است ، نجس مىباشد . آبى كه از طهوريّت و پاكيزگى ساقط شده است ، در نزد علماى شيعه اگر به اندازه « كرّ » آب ، بر آن دفعتا وارد شود ، پاك مىشود . البته در صورتى كه اگر به وسيله نجاست دگرگون شده باشد ، به سبب افزودن « كرّ » بر طرف گردد و اگر دگرگونى

--> ( 1 ) . الخلاف شيخ طوسى ، ج 1 ، ص 189 مسأله 147 . ( 2 ) . سنن ابى داود ، ج 1 ، ص 16 .