المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
137
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
1 - از اطلاق لفظ « تكبير » آنچه كه در فهم و درك انسان ، مىآيد ، جملهء « اللّه اكبر » ؛ « خداوند بزرگتر » است ، مىباشد . بنابراين يكى از واجبات نماز ، « تكبير » و « اللّه اكبر » گفتن خواهد بود . 2 - لفظ « اللّه اكبر » بدون تغيير و با حفظ ترتيب ، بايد مراعات شود . بنابراين ، اگر لفظى كه مرادف آن باشد ، مثلا « ربّ العالم ، اكبر » را بياورد ، مجزى نمىباشد . همچنين مثلا نكره را به وسيلهء الف و لام ، معرفه نمايد ، « الكبير » ؛ « خداوند بزرگ » مكفى نيست ، و اگر لفظ را با « مدّ » بخواند ، به گونهاى كه جمله را به صورت جمله استفهامى در بياورد ، مانند لفظ « جلّ جلاله » ايضا جايز نيست و يا به صورت جمع در آورد ، مانند اكبر كه جمع آن ، « كبر » بر وزن « طبل » است ، غير مجزى است . 3 - « اللّه اكبر » را اگر به فارسى و انگليسى و فرانسوى و تركى ترجمه نمايند ، و به عنوان تكبير در نماز بياورند ، مجزى نمىباشد ؛ زيرا لفظ فارسى و انگليسى و غيره كلام خداوند و رسول ( ص ) او نيست . كلام خدا همان لفظ عربى بوده است نه غير آن . ابو حنيفه ترجمه به غير زبان عربى را تجويز نموده است و به آيه « وَ ذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى » ؛ « نام پروردگارش را ياد كرده است پس نماز خوانده است » استدلال نموده است . به اينگونه : نماز را بر ياد اسم خدا مربوط ساخته و ياد نام خدا عام است ، عربى و غير عربى را شامل مىشود . اين استدلال باطل است ، زيرا منظور از ذكر اسم ، مخصوص أذان است كه پشت سر آن ، نماز با كلمهء « فاء » آورده شده است و كلمهء « فاء » اقتضاى مغايرت و ترتيب را دارد ( يعنى نماز غير از اذان است و بايد بعد از آن انجام شود ) . و تكبيرة الإحرام جزء نماز است پس نمىتواند مقصود آيه بوده باشد كه ذكر نمود سپس نماز خواند ، چون تكبيرة الإحرام ، متن نماز است نه خارج از آن . در عين حال مقصود آيه نبوده است و از آيه استفاده نمىشود ( منظور آنست كه خيلى از واجبات نماز از گفتار پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) و ائمهء استفاده مىشود ) .