و امكان آن هست كه مراد از « مَساجِدَ » همهء روى زمين باشد ، مگر با حالت خوف و ترس ) چه بكنيم ؟ كسى كه در زمين است ، نمىشنود به وى بگوييم كه داخل زمين شده است ، مگر به طور مجاز و اصل و قاعده عدم مجاز را اقتضا دارد . [ 35 ] آيهء هشتم : « إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ لَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسى أُولئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنَ الْمُهْتَدِينَ « 1 » » ؛ « مساجد الهى را تنها كسى آباد مىكند كه ايمان به خدا و روز قيامت آورده و نماز را برپا دارد و زكات را بپردازد و از كسى جز خدا نترسد . ممكن است چنين گروهى هدايت يافتگان هستند » . آيهء مباركه بر نهايت توجّه و عنايت الهى نسبت به مساجد ، دلالت دارد و كسانى كه راجع به تعمير و آبادى مساجد تلاش مىكنند ، نزد خداوند منزلت و مقام والايى دارند و بدين لحاظ خداوند آنها را با اوصاف كمالى ، كه ايمان به خدا و روز قيامت ( معاد ) باشد ، وصف نموده است . از اوصاف كماليّه به ايمان به خدا ، و روز معاد و برپا داشتن نماز و پرداخت زكات ، بسنده شده است و ساير اوصاف يعنى « ايمان به رسول خدا » و عبادات ذكر نگرديده است . دليلش آن است كه از لازمهء ايمان به خداوند ، ايمان به رسول خدا ( ص ) است ، زيرا ايمان به خداوند حكم مىكند كه به رسول خدا نيز ايمان داشته باشد و نماز بزرگترين و با مشقّت‌ترين عبادات بدنى است و زكات بزرگ‌ترين عبادات مالى و مشكل‌ترين آنها است . كسى كه بزرگ‌ترين و مشكل‌ترين عبادات را انجام دهد ، بدون ترديد ساير عبادات را ترك نخواهد كرد . بدان كه عمارت مساجد به دو معنا تفسير شده است : اوّل : مرمّت و اصلاح ، جاروب زدن ، روشن نمودن چراغ در آنها و مفروش ساختن آنها مىباشد . دوّم : اشغال نمودن مساجد با عبادت ، دور كردن كارهاى دنيوى و لهو و فرياد كردن ، و اشتغال به كار و زياد زيارت نمودن مساجد . خداوند فرموده است : » و آنچه را پيش فرستاده‌اند و تمام آثار آنها را مىنويسيم « 2 » » . برخى گفته‌اند منظور از « پيش فرستادن » ، تلاش براى مساجد است .

--> ( 1 ) . سوره توبه ، آيه ، 19 . ( 2 ) . سوره يس ، آيه 12 .