أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

98

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

باميه و بادمجان و سيب‌زمينى و سير و باقله و نخود و غيره عمل مىآيد . استطراد اگرچه در اراضى مقدّسهء حجاز هر قسمى از ميوه‌جات حاصل مىشود و ليكن چون در مزاج اشخاصى كه از اهالى بلاد بارده بوده و در بلاد حارّه سياحت مىكنند اكثر آنها مضرّ است در خصوص اينكه از اكل كدام يك از اين ميوه‌ها و سبزه‌ها بايد احتراز كرد تحرير شرحى را در اين مقام لازم ديد . شفتالو : اگرچه طعم لذيذ و ظاهر لطيف دارد ولى چون هضمش مشكل است نبايد به افراط تناول كرد . قيسى : خود لذيذ و رايحه‌اش شوق‌انگيز است مع ما فيه افراط اكل او در اراضى مقدّسه مضرّ و موجب اسهال است . آلوى زرد : نيز اگر با شكر طبخ نشده استعمال شود داعى اسهال است « 1 » . انجير : در طايف حاصل مىشود اگرچه مانند انجيرهاى ممالك روم بزرگ نيست ولى طعم لطيف دارد ، كثرت اكل آن در هر حال مضرّ [ وجود ] است . به : اگر به كمال برسد رايحهء خوب و لذت پيدا مىكند و چون فعلش انقباض است خوردن خام او مضرّت دارد . گلابى : مانند گلابيهاى روم بزرگ نيست ، اگر زياد خورده شود مورث ضعف معده است . سيب : سيب بسيار بزرگ اين اراضى به قدر شفتالوى معمولى است [ چون هميشه خام مىچينند بىخوش است ] اگر با شكر طبخ شده و مقدار كافى استعمال شود هضم

--> ( 1 ) . نسخهء 2 : . . . شود ، داعى حماى صفراوى و فساد معده است .