أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

95

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

بىمحابا به آنجا هجوم كند . بنابراين كسانى كه در اراضى مقدّسه [ وارد ] مىشوند در هر نقطه‌اى باشند و بخواهند آتش روشن كنند بايد قدرى دور تر از آتش بنشينند و مخصوصا در وادى فاطمه بايد از روشنايى آتش و قنديل و شمع به كلّى دور تر نشست . اين حيوان به عينه حيوانى است كه در وادى فاطمه بوى [ لازيغ ] گفته مىشود و ليكن برحسب حكمت زهر حجازيان آنها زيادتر و مخصوصا در وادى فاطمه كثير الوجود بوده ساكنين و عابرين از آنجا بايد نهايت دقت را داشته باشند . درجات حرارت نسبت به مواقع سابقة الذكر كه هواهاى آنها معتدل است چون شهر شهير مكهء معظمه در گودى واقع شده و در ميان جبال مرتفعهء متسلسله اتفاق افتاده است ، حرارت هواى آنجا شش و هفت ماه متواليا امتداد پيدا كرده و تأثير سخونت آنجا چهار ماه ساعت به ساعت شدت پيدا مىنمايد . گرمى آنجا به حكم ميزان الحرارهء رومور در شهر حزيران 29 در تموز 29 و نيم در اگست 30 و در روزهاى بسيار گرم اگست 35 ، 36 درجه بوده . مدت زيادى در اين درجه دوام ننموده تا درجه‌هاى 32 ، 33 تنزل كرده ، مدتى در اين حال باقى مىماند . بعد از شهور مذكوره حرارت هوا روز به روز تنزّل نموده در ايلول 28 در تشرين اول 25 درجه شده و هواها تبريد مىكند . اهالى مكه در شهور مذكوره روزها در زير زمينها و شبها در پشت بامها اقامت مىكنند . چون حرارت اين مواقع از درجاتى كه ميزان الحراره نشان مىدهد چهار درجه كم است ، شبها پشت بامها از اطاقها و روزها اطاقها از بامها خنك‌تر مىشود . در اوايل تشرين ثانى حرارت هوا 24 و بعد از پانزدهم ماه مزبور به 22 درجه تنزّل مىكند ، لهذا همهء مردم در اطاقها مىخوابند . ميزان الحراره در اوايل كانون اوّل 21 و بعد از بيست و پنجم ، 19 درجه مىشود و نادرا به 17 درجه هم مىآيد . بعد از بيست و پنجم كانون ثانى ميزان الحراره صبحها الى 18 درجه تنزّل و ليكن در وقت ظهر يك درجه و نيم