و يا دو درجه بالا مىرود . اگرچه صبح و عصر تنگ هر موسم حرارت دو درجه تناقص كرده و هوا سرد مىشود ؛ ولى وقت ظهر و عصر نيز باز دو درجه تزايد كرده حرارت هوا نسبت به صبح زيادتر مىشود . در صبحهاى روزهاى شهر شباط حرارت هوا در 20 درجه بوده اوقات ظهر به 22 درجه بالا مىرود ، صبح‌هاى ماه مارس از بيست و سه كمتر و يك درجه و نيم تفاوت كرده ، در نيسان بيست و چهار و نيم و در ماه مى نيز بيست و هفت ( 27 ) درجه و در عصر و ظهر ماه مى به 29 درجه صعود مىكند . در اراضى حجاز على الاكثر باد مىوزد ، چون [ باد مزبور ] قدرى گرم است روزهاى تابستان در مكهء مكرمه آب خنك پيدا نمىشود . [ و كسانى كه قدرى راه رفته و عرق مىكنند ، نمىتوانند وجود خودشان را حفظ نمايند ، بالعكس اگر باد نوزد مستريح نمىشوند ، اگر باد بوزد ، هواها كسب برودت كرده و اهالى راحت مىشوند . ] عرض مخصوص كثرت حرارت مكهء مكرّمه براى آن است كه اطراف شهر به جبال متسلسله و مرتفعه محاط و محدود است . سنگهاى اين كوهها حرارتى را كه از آفتاب مىگيرند به داخل بلده داده و حرارت موجوده را تزايد مىكند ، در فصول تابستان اين حرارت تا نصفه‌هاى شب زايل نمىشود . براى كم كردن حرارت شهر و نافع بودن براى چشمها يك منظرهء سبز و خرّم محتاج اليه است ، آن هم در مكهء معظمه ممكن است . بايد به طرفى كه از كوههاى مكه كه به بلدة اللّه ناظرند درختهاى مناسب كاشت و تخمهاى درختهاى صحرايى كه زود به عمل مىآيند افشاند . و كوهها را به حالت جنگل آورد . اگرچه اين جنگل در دو سال به وجود نمىآيد ؛ و ليكن سال اوّل صحراها عموما سبز و خرّم مىشود . اين بيشه تا يك درجه معاونت مىكند كه سنگها گرم نشوند و بعد از هفت و هشت و ده سال آن شهر معظم را بيشه‌اى احاطه مىكند . مع ما فيه اين درختها و تخمها بايد از جنس [ و نوع ] درخت چام كه مخصوص قطعهء امر يك بوده و هر سال سه چهار متر مرتفع مىشود باشد كه هوا را اصلاح نمايد . دو طرف طريق عمره را نيز درختهاى مناسب كاشته شده و تزيين مىشود و