أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

434

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

يك طوفان مخوفى دچار شده آخر الامر غرق و تلف گرديد و كيفيّت غرق شدن كشتى روز جمعه پانزدهم جمادى الاوّل به مكّهء مكرّمه رسيده و مايهء تأسف و كدورت اهالى گرديد . روز بيست و سوم ماه مزبور به هدم ديوارهاى بيت شريف شروع كرده و به اين لحاظ به اطراف مطاف شريف يك پرده از تخته كشيدند . مقصود از كشيدن اين پرده آن بود كه نجارها و كسانى را كه در ابنيهء مقدسهء بيت اللّه كار مىكردند از نظر اهالى پوشيده دارند و در اين عمل به عبد اللّه بن زبير پيروى و تبعيّت كرده بودند ؛ زيرا ابن زبير هنگامى كه مىخواست بيت اللّه را منهدم كند به اطراف بيت اللّه پرده كشيده بود . زمانى كه نجارها مشغول ساختن پرده بودند رضوان آقا و شيخ و رئيس عمله‌ها مذاكره مىكردند كه آيا كدام روز مقتضى است كه به هدم بقعهء مقدّسه شروع و ابتدا نمود . پس از آنكه طرفين مذاكرات طولانى نمودند مقرر شد كه روز يكشنبه به هدم و تخريب آن بيت محترم شروع كرده شود . بناء عليه روز يكشنبه بيست و چهارم ماه مزبور در حالتى كه اشراف كرام و علماى عظام و ساير اهالى حضور داشتند به اجراى عمليات كعبهء معظّمه شروع كرده شده به طرف بيرون ديوارهاى بيت شريف به ارتفاع شش ذرع پرده نيز از تخته كشيدند ، و براى تقبيل و استلام حجر الاسود اهل طوايف را نيز راهى قرار دادند چنان كه ابن زبير نيز به همين منوال عمل كرده بود . مطوفين كعبة اللّه را از طرف بيرون پرده دوم دور و طواف مىنمودند روزى كه پردهء دوم كشيده [ شد ] به اطراف اربعهء آن يك اسكلهء بسيار محكم و متينى نيز ساختند . مقصود رضوان آقا از ساختن اين اسكله آن بود كه هرقدر ديوارهاى كعبة اللّه بلند مىشود رفتن و آمدن بناها و راه گل و سنگ آوردن عمله‌ها را تسهيل نمايد . پس از آنكه شش هفت روز با اين كارها گذرانده شد ، روز غرّهء جمادى الآخر شريف على بن بركات و سادات بلده على الصّباح به دائرهء حطيم شريف جمع شده با رضوان آقا ديوارهاى بيت مكرّم را كه سقوط نكرده بود و سقف آن را ملاحظه نمودند .