أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

425

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

عتيق معروف است گذاشته شده و حفظ گرديد . رضوان آقا قبل از ورود اين قافله راههاى آبى را كه از وادى خليص نام مىگذشت و به واسطهء سيلاب خراب شده بود تعمير و ترميم مىنمود . چون راههاى عين مزبور به طغيان سيل منهدم و خراب شده بود لهذا آب آنجا به كلى منقطع گرديده بود ، رضوان آقا مجراى عين مذكور را در يك صورت مكمّله تعمير كرده و روزها را در وادى مذكور مانده جاهايى را كه خراب شده به على بن شمس الدين افندى كه مهندس مكّهء مكرّمه بود نشان مىداد و آنجا را نيز تعمير و اصلاح نموده آب چشمهء مزبور را در نهم ربيع الثانى جارى ساخته و به مكّهء معظّمه آورد . پس از آن به مكّهء معظّمه معاودت كرده براى هيزم و زغال و گچ و لوازمات سائره كه براى ابنيهء مسعوده بايستى صرف شود ، مأمورين معين نموده و هريك از آنها را اجرت كافى داده و راضى نمود . بعد از آن سنگهايى را كه از ابنيهء مسعوده افتاده بود جمع كرده و براى آنكه به مواقع مناسبه ديوارهاى كعبة اللّه گذاشته شود امر به نحت و اصلاح نموده و در اين باب به دو كلرها و نجارها دستور العملهاى لازمه را داد . چون در بين اهالى شايع شد كه احجار مزبوره پس از اصلاح به ابنيهء مسعوده گذاشته خواهد شد ، مردم خيلى قيل و قال كردند و چون در اين خصوص هركس هرچه مىتوانست گفت ، لهذا از علما چند نفر كه به عدم جواز اين امر معتقد و ذاهب بودند بناى ايراد و اعتراض كردن به رضوان آقا گذاشتند . يكى از افراد علماى معترضين محمد على بن علان مفتى شافعى بود مىگفت كه : اگر از طرف پادشاه يك نفر نائب و وكيلى معين نشود به كارهاى بيت شريف نمىتوان مداخله نمود و لازم است كه در اين باب آن قدرها منتظر بود كه از دربار عثمانى امر و اشارتى وارد شود . و در اين مآل مشار اليه يك ورقهء فتوى نيز نوشته بود . بناء عليه رضوان آقا مفتيهاى مذاهب اربعه را به حرم شريف دعوت نموده و از آنها استفسار كرد كه به تعمير بيت اللّه اعتراض كرده مىشود آيا جايز است كسى كه از طرف دولت عثمانى وكيل و مرخّص شده به امور بنا اقدام نمايد يا خير ؟ از اعاظم اهل فتوى