أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
419
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
صورت سيزدهم تجديد بيت الله در دفعه يازدهم بانى يازدهم بيت اللّه سلطان مرادخان رابع ابن سلطان احمد خان از سلاطين عثمانيه است . چون شرعا جايز نيست كه مادامى كه يكطرف بقعهء مقدّسه سقوط نكند او را تجديد نمود ، لهذا از عهد حجّاج ظالم تا زمان سلطان مشار اليه از هيچ طرفى به تجديد و تعمير بقعهء مقدسهء مباركه جسارت و مبادرت كرده نشد ، حتى به واسطهء اندراس اركان اربعهء آن مائل به ركوع شده و به ملاحظهء آن مسئله تجديد و تعمير آن بقعهء مسعوده درجهء لزوم و وجوب را گذشت . چون به واسطهء مسئلهء مشروعه كه ذكر شد سلاطين ماضيه نتوانسته بودند تعمير و تجديد كنند به اين جهت در عصر سلطان احمد خان به حالتى رسيد كه چيزى نمانده بود ساقط شود . اگرچه سلطان احمد خان خواست كه ابنيهء آن بيت لطيف را تجديد كند و ليكن چون شرعا اجازه و رخصت داده نمىشد لهذا چنان كه در مقالهء سابقهء مذكور آمد به كمربندها و گوشه بندهايى كه از آهن ساخته شده بود تشييد شده و يكى از اركان اربعه نيز به قدر امكان تعمير و ترميم گرديد . اگرچه اين تعمير هجده سال تمام بيت معظم را از سقوط و انهدام محافظت و