أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

367

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

كرده‌اند حلّ و كشف نموده‌اند . سئوال : مجالست كردن با جان ممدوح است يا مقدوح ؟ جواب : مذموم است محمود نيست هريك از علما كه مجالست با آنان را تجويز كند جاهل است زيرا كه چون على الاكثر مانند فسّاق انسان فضولى مىباشند فرار كنندهء از آنها مانند كسانى است كه از فساق انسان فرار كند چون اصل آن آتش است حركت آنها بسيار زياد است . به اين جهت هريك از آنها به فضولى ميال مىباشند احدى از مجالست آنان خير نديده است . شرارت طايفهء اجنّه به جلساء خودشان به شدّت بوده به افساق انسان براى اطلاع به عورات بنى آدم سعى و كوشش مىكند و اين رفتار خلاف است . شيخ محى الدّين در باب پنجاه و يكم فتوحات خود گويد كه احدى به واسطهء مجالست جنّ راجع به حق تعالى عباره‌اى را تحصيل ننموده است زيرا جنّيان به صفات حضرت احديث جاهلترين عالم طبيعت مىباشند . ممكن است كسانى كه با آنان مجالست مىكنند خيال نمايند كه به واسطهء حوادث اكوان به وقوعات عالم كسب اطلاع بكنند . ليكن اين مسئله به كرامت حضرت احديّت مخصوص است ، كارى كه آنها مىتوانند كرد راجع به نبات و سنگ و اسماء و حروف و امثال آنها بوده چيزهايى را كه عبارت از علم سيمياست مىفهمانند . كسانى كه اين علم را ياد گرفته‌اند علمى را تحصيل كرده‌اند كه شريعت او را مذمّت كرده است كسانى كه با آنان مجالست مىكنند متكبّر مىشوند ، حال آنكه حضرت احديث متكبّرين را تكريه كرده و به نص قاطع به جهنّم داخل مىشوند . حضرت شيخ در باب پنجاه و پنجم فتوحات جلساء جن را بسيار مذمّت كرده و ليكن چون اين مبحث گنجايش آن را ندارد لهذا از ذكر آن صرف نظر گرديد . انتهى . اهالى مكّهء معظّمه اگرچه تا روز فتح بلداللّه بت‌پرستى كردند ؛ و ليكن به مكّهء معظمه رعايت و احترام كرده و از بلاد اطراف حجّاج جاهليهء عرب آمده و ايفاى حج و زيارت مىنمودند . در خصوص اين‌كه اولاد آنها به كعبة اللّه احترام كنند و در شهر مكّه و جوار آن اظهار بغى و عصيان و شقاوت ننمايند قصايد انشاد نموده و آنان را تفهيم مىنمودند كه ملك تبّع در حق بيت اللّه چگونه حرمت مىكردند و جبابرهء اسلاف و اصحاب فيل به چه قسم به هلاكت رسيدند .