أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

348

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

اقدام نمودند . و در اطراف اين شجره ابنيه‌اى ساخته عزّى را در داخل سقف قرار دادند كه اين درخت از جنس شجره بود كه نمره گفته مىشد و غطفانيان از شيطانى كه به داخل آن حلول كرده بود استماع صوت نموده در عرض طاعت و عبادت او اظهار خلوص و تعصب مىكردند . نظر به اين روايت عزّى در مقر قبيلهء بنى غطفان در بالاى درخت نمره گذاشته شده و در نزد بعضى در محلى كه به بالاى سه درخت بزرگ بنا كرده شده و بتخانه ترتيب داده شده بود گذارده شده و كسانى كه پرستش آن مىنمودند از او استماع اصوات مختلف مىكردند . خالد بن وليد در ماه رمضان سال هشتم هجرت به قلع و قمع شجرهء مذكوره مأمور شده بود ، در اثناى قطع آن از درون عزّى يك عجوزهء بد منظر عريانى درآمده و گيسوهاى خويش را مىكند و خادم بتخانه نيز بناى نوحه و نعره گزارده ، خالد بن وليد پس از آنكه عجوزهء مرقومه را اعدام كرد شجرهء مذكوره را نيز از ريشه درآورده نام و نشانى از او نگذاشت . آن اوقات معبود طايفهء بنى ثقيف كه در طائف متوطن بودند صنم منات نام بوده و خادم بتخانه آن نيز قبيلهء بنى مسقب بود . صنم منات نام معبود طوايفى كه در اطراف و نواحى محل قديد نام كه در طرف ساحل جبل مشلل نام بود سكنا داشتند بوده و قبائل اوس و خزرج نيز كه اهالى يثرب بودند در عبادت منات به آنها تبعيّت و پيروى كرده بودند . مشلل بر وزن معظم اسم كوهى بوده و به محل قديد نام مذكور از اين كوه مىآمده است . بنا به قول ديگر مشلل اسم تپه‌اى بود كه مقابل قديد بوده و صنم مذكور در بالاى آن تپه منصوب و مركوز بود . بنا به قولى ديگر منات صخرهء عظيمى بوده قبايل هذيل و قضاعه و اقوام بنوثقيف عموما پرستش او مىنمودند و در اطراف او قربانها ذبح كرده طواف و زيارت مىنمودند . سعد بن زيد الاشهلى در سال فتح مكّهء مكرّمه منات مذكور را شكسته و از هم پاشيد . از بطن منات نيز يك عجوزهء سيه چهرهء عريانى ظاهر و نمايان شده گيسوهاى خويش را