أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

339

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

ادعاى الوهيّت كردن جمشيد بعضى از مورّخين نيز گفته‌اند كه عادت بت‌پرستى در زمان حكومت جمشيد كه از ملوك پيشداديان بود ظهور و بروز نمود . به قرارى كه در تفسير ابو الليث مسطور گرديده است جمشيد پليد برادر طهمورث بوده و نوادهء ارفخشد بن سام بن نوح - عليه السلام - است . على رواية مركّبات و مفردات ادويه و معالجات نباتيه و كشف معادن متنوعه و ايجاد سيم و زر و انواع زيب و فر و اكتساى البسهء مختلفهء حرير و ابريشم و استعمال عود و عنبر و شرب شراب و ايجاد بخورات و احساس طيب و معطّرات از اختراعات و آثار جمشيد است . جمشيد مدّت هشتصد ( 800 ) سال پادشاهى نموده و به اقاليم سبعهء عالم مالك شده طوايف انس و جن را تسخير و ممالك شرق و غرب را در زير حكم و تصرف خويش درآورد . در زمان ادريس - عليه السلام - به تخت حكومت جالس آمده و چون ولعى به اجراى عدل و داد داشت رعاياى او روز جلوس او را نوروز ناميدند و هر سال روز نوروز را عيد كرده و مبارك شمردند . در اوان پادشاهى او برحسب حكمت مرگ و ناخوشى و پيرى رفع شده مدّت سيصد ( 300 ) سال نه ناخوشى و نه پيرى واقع و نه فوت و موت كسى اتفاق افتاد . مخترعات آلات حرب و صنايع طعن و ضرب و تشيل مراتب ملكيه و صنوف عسكريّه و ركز خيام و جواهر بيرون آوردن از دريا و ساختن گچ و آجر و ساختن حمام كليتا از ابداعات زمان جمشيد است . چون جمشيد به نقطهء منتهاى اقبال و سلطنت دنيويه و به هر قسم اسباب احتشام بشريه نايل و سرافراز آمد ، اواخر عمر خود را به عيش و عشرت مىگذرانيد . گاهى عدم ابتلاى خود را در مدّت عمر به ناخوشى و گاهى دچار نشدن اعضاى وجود خود را به آلام و اوجاع خيال مىنمود ؛ و گاهى خود به خود ملاحظه مىكرد كه آيا كسى هست كه در شوكت و سطوت مشابه و مماثل من شود و مدّت متمادى به مرضى گرفتار نگردد . به واسطهء اين ملاحظات نهايت سعى و كوشش را داشت كه بداند خود كيست و چيست .