أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

338

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

آنان را براى خود آلهه اتخاذ نموده و به پرستش آنها قيام نمودند . مورّخين صورت انتقال اين اصنام را به دست عمرو اين قسم تعريف و بيان نموده‌اند كه عمرو بن اعتقاد جاهليهء عرب كه معاصر او بودند تابع جنّيان بوده و هميشه با آنان مخالطه و مكالمه مىكرد ، روزى جنيان به عمرو گفتند : يا عمرو صورتهاى اصنام و الههء خمسه كه مردم در زمان ادريس و نوح - عليهما السلام - به آنها پرستش مىكردند اين اوقات به كنار درياى جدّه گذاشته شده است ، آنها را پيدا كرده و به مكّهء مكرّمه حمل و نقل نما . عمرو بن لحى بنا به اخبار جنيان به جدّه آمده و اصنام خمسهء سالف الذّكر را كه در ساحل دريا بود اخذ نموده و معاودت كرد ؛ و مردم را مجبور نمود كه آنان را عبادت و پرستش نمايند ؛ و هريك از اصنام مذكوره را به قبيله‌اى داده و به اوطان آنها فرستاده و بين العرب پرستش اوثان از آن زمان متداول و منتشر گرديد . و اكثر اهالى خطّهء حجازيّه از آن‌وقت به عبادت بتان مشغول شدند . اگرچه اين روايت تكذيب مىكند روايتى را كه گفته‌اند كه عمرو بن لحى از ارض بلقاى شام تنها يك صنم به مكّهء مكرّمه آورد ، و ليكن آوردن عمرو اصنام خمسه را به مكّه بقبل از آن است كه هبل نام صنم را از ارض بلقا به مكّه آورده بود . مع ما فيه هبل نام صنم را در درون كعبه ركز نموده و اين اصنام را به رؤساى قبايل تقسيم نموده و عموم افراد قبايل اعراب را به بت‌پرستى واداشت . از قرارى كه مورّخين خبر داده‌اند كسى كه احفاد بنو اسماعيل را از دين ابراهيم به بت‌پرستى تبديل نمود همان عمرو بن لحى بىدين است . همين عمرو سيصد و چهل ( 340 ) سال معمر شده و در حيات خود از اولاد و احفاد خويش يكهزار نفر مقاتل ديده و با پسر خود در مكّهء مكرّمه پانصد ( 500 ) سال اجراى حكومت نموده است . به اين حساب بيت اكرم هزار سال تمام بيت الصنم بوده و در تصرف مشركين قبايل بوده است يعنى بيت اللّه اين مدت را در مقام بتخانه استعمال گرديده است .