أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

324

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

به رؤيت او تسكين حرارت نموده و پس از آن هريك صنمى ساخته و به عبادت آنان پرداختند . بعدها در ميان اولاد قابيل از ضروريات دينيّه شد كه در خانهء هر شخص و در مركز و مجمع هر قبيله يك تابوت و يك صورت موجود بوده آنان را حرمت و رعايت فوق العاده نموده و بدعت پرستش اصنام را اختراع نمودند . اصنامى كه به نامهاى ود ، سواع ، يعوق ، يغوث ، نسر ناميده شده و در زمان نوح پرستش مىكردند شبيه بتهايى ساخته شده بود كه در وقت اولاد قابيل بنا به تحقيق اسماعيل حقّى صاحب روح البيان نامهاى اين اصنام پنجگانه نامهاى اولاد صلبى حضرت آدم بوده به معرفت شيطان ملعون در عهد يرد بن مهلائيل هريك از آنها را صورتى ساخته و تا زمان حضرت نوح - عليه السلام - عبادت كرده شدند . اگرچه اين اصنام در ظهور طوفان نوح در زير زمين پنهان و نهان شدند ولى بواسطهء ابليس از زير زمين درآورده‌شده و به امر عمرو بن لحى بن قمعة بن الياس بن مضر به مكّهء مكرّمه آورده‌شده و به پرستش آنان شروع شد . جاهليهء عرب همهء اينان را آلههء خود قرار داده و تا زمان بعثت به عبوديت آنها اشتغال داشتند . قبيلهء بنى هذيل كه صنم سواع نام را پرستش مىكردند در اجراى رسوم بت‌پرستى به زعم قبايل سايره موسم مخصوصى ترتيب داده و سواع را زيارت مىكردند . بنا به قول فاضل ابو الفوز بغدادى اسامى كه به اين اصنام داده شده اسامى صلحاى خمسهء سالفة الذكر است كه در زمان حيات يا رد [ - يرد ] پدر ادريس زنده بودند . اين پنج شخص در زمان بارد هر پنج آنها در ظرف يك ماه عقب يكديگر وفات كردند و اهالى از وفات آنها متأثر شده اظهار تكدّر و الم مىنمودند در آن وقت شخصى كه سلسلهء نسب او به اولاد قابيل مربوط بود ظهور كرده صور مجسمهء آن پنج نفر را ساخته و اسم هريك از آن صور را به اسم يكى از اشخاص مرقومه موسوم نمود و اصحاب ماتم در اطراف اين صور دور و گردش نموده گريه مىكردند و به اين وسيله احزان و آلام خودشان را رفع مىنمودند . كسانى كه بعد از يك عصر آمدند برحسب محبت اصنام مذكوره را تعظيم و احترام نموده و آيندگان در عصر ثالث اوثان مزبوره را آلههء خود قرار داده و پرستش