اهالى مكّه مكرّمه در حلول مواسم اعياد با يكديگر عرض مخادنت و موالات مىكنند ، از عادات قديمه مرعيه است كه اهالى مكّه معظّمه هريك از روزهاى عيد فطر را به يك محلّه تقسيم كرده ، اهالى آن محلّه آن روز را در خانه‌هاى خود نشسته هركس از اهل مملكت كه بخواهد آنان را ملاقات كند در آن روز معين رسم معايده ساكنين آن محله را مجرى مىدارند ؛ همچنين هر روز براى اهالى هر محله كه تقسيم كرده شده باشد اهالى محلات سايره عموما براى ملاقات به خانه‌هاى اشراف و اكابر آن محله مىروند ، به اين اصول اهالى مكّه آن قدر رعايت دارند كه روزهاى عيد همهء اهالى با همديگر معايده نموده و در حق همديگر دعاى خبر مىكنند . و چون اين معايده به اصحاب قبور نيز شمول دارد ، لهذا روز دوّم عيد فطر طايفهء ذكور تا وقت زوال و پس از آن طايفهء اناث به مقبرهء معلّى و ساير مقابر رفته اقربا و متعلقان خود را زيارت و سور و آيات قرآنى نيز تلاوت كرده مراجعت مىنمايند . اگرچه بديهى است كه اين عادت موافق سنّت سنّيه است ؛ و ليكن در زمان ما به واسطهء سوء استعمال آن زنها در مقابر اختلاط با ذكور را اعتياد نموده‌اند . چون اين حالت اكثر اوقات منتج به حركات فساد آميز است اگر امر اختلاط ذكور و اناث در اين مواقع ممنوع شود البتّه نزديك به صواب خواهد بود . انتهى . بنده مؤلف در بعض از اعياد ممالك روم ايلى و آناطولى حضور داشتم و رسم معايدهء مكّهء مكرّمه را نيز چنان كه مسطور شد مشاهده نمودم ، اگرچه رسم معايدهء ممالك روم - ايلى و آناطولى آن قدرها با رسم و عادت اهالى حرمين مطابقت ندارد و ليكن چون در ولايات مذكوره در روزهاى عيد اهالى يك قريه به ساير قراء رفته و معايده مىكنند گويا اين اصول از فروع رسوم معايده‌اى است كه اهالى حرمين شريفين مجرى مىدارند . قياده به معنى امارة الجيش بوده عبارت از سر كردگى لشكرى است كه به محاربات فرستاده مىشد . طايفه قريش به واسطهء مناصب مذكوره به ساير قبايل اظهار فخر و مباهات مىنمودند . ابن كلاب در زمان حيات خود ايفاى امور مهمهء حجابت و سقايت و