سماط گفته مىشود در يك اطلاق طولانى گسترده شد . سفرهء مذكور با اطعمهء نفيسه و فواكه نادرهء لذيذه كه تدارك آنها ممكن شده بود مزيّن گرديد ، در حالتى كه امير مكّه و والى شهر بكّه نيز حضور داشتند مربعا نشستند . سفره يك قدم و نيم از زمين ارتفاع داشت تخمينا سى و نه ( 39 ) قدم طول و نه ( 9 ) قدم عرض داشت . مدعوين سماط بر حسب اصول به اخذ و تناول هر طعامى كه مىخواستند مأذون و مختار بودند و قيام و قعود به رأى خود آنها گذاشته شده بود . اگرچه اطعام مسافرين تا هنگام عصر امتداد نمود ؛ و ليكن شريف تا آخر طعام در سر سماط حاضر نبود ؛ مسافرين وارده گروه گروه اطعام شده پس از آن در حضور امير مكّه يك فنجان قهوه صرف مىنمودند . چون روزى كه اين سماط مرتب مىشود از اهالى مكّه كسى باقى نمىماند كه از اين مهمانى بهره‌مند نگردد ؛ لهذا مصرف اين اصول سماط كه از طرف شريف مكّه داده مىشود تقابل و برابرى مىكند به مصرف رفاده‌اى كه در سالهاى سابق در منا داده مىشد . اگرچه لقمه‌اى از اين اطعمه كه در اينجا تدارك كرده مىشود از حيثيّت نفاست مقابل چند ضيافتى است كه در اعصار سابقه داده مىشد مع ما فيه خواه سماط ضيافت كه در مكّه داده مىشود و خواه كميّت ارزاق و مأكولاتى كه در منا به عساكر پادشاهى و به فقرا و ضعفا توزيع و تقسيم مىگردد ، چون عمومى نيست لهذا هيچ موافقتى با اصول رفاده نخواهد داشت ؛ زيرا ضيافتى كه رفاده گفته مىشد عبارت از آن بوده است كه فقراى حجّاج را على العموم ضيافت و ميهمانى نمايند . و لازم مىآمد كه منحصر به فقراى حجّاج و فرقه‌هاى عساكر نشود . و ليكن چون در دور جاهليه عدد حجّاجى كه در جبل الرّحمه بودند اقل قليل بودند و ضيافتى هم ه به اينها داده مىشد عبارت از خرما و كشمش بود ؛ لهذا اجراى آن در اين زمان محال و غير ممكن است ؛ زيرا كه در اين عصر عدد حجّاج متجاوز از سيصد و چهار صد هزار است و ضيافت رفاده هم كه عبارت از خرما و كشمش بود به لحوم مطبوخه و اطعمهء نفيسه مبدّل شده است . در هر حال اجراى تمامى اصول رفاده در اين عصر مستحيل و غير ممكن است ؛ و ليكن چون سماط ضيافت كه از جانب امارت مكّه داده مىشود رسم معايده را نيز تعميم نموده و فقراى اهالى مىتوانند با اغنيا و سادات و اشراف ملاقات و ديدن كنند البتّه محسّنات اين اصول ضيافت به مراتب از محسّنات رفاده زيادتر است .