أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
245
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
عمرو بن عامر در جواب گفت : من حكما و حتما در تصوّر آنم كه در ارض مكّه بمانم ، اگر به رضاى خود محلّى براى اقامت من بنماييد با شما برادرانه حركت كرده و نصرت و معاونت نمايم ، اگر در مخالفت اصرار نماييد مرعاهاى شما را ضبط و تصرّف و به قوّهء جبريّه شما را از مسكن و مأواى خودتان درآورده و به خارج حدود اخراج كنم . اگر چناچه متصدى حرب شويد بعون اللّه مقابله و غلبه نموده رجال شما را مقتول تيغ حقارت و اطفال و نسوان را بستهء زنجير اسارت كنم . به واسطهء مخالفتى كه از طرف جرهميان كرده شد عمرو بن عامر به قوّت تمام سه شبانهروز بدون فاصله مقاتله نموده عاقبة الامر جرهميان را فرارى ساخت . مكّهء مكرّمه را ضبط و تسخير و طوايف جرهميان را كه به دست مىآورد مقهور مىفرمود . در اين محاربه اولاد بكر بن عبد مناة بن كنانه و غبشان خزاعى نيز موجود بود . در مقابل سيّئات اعمال جراهمه نفوس زياد از آنها تلف شده عاقبت كار همهء آنها از مكّه اخراج گرديده و به كوههاى يمن مطرود شدند . واقعا هر حكمدارى كه در داخل مكّه جبر و ظلم را اعتياد نمود مطلقا به هلاكت رسيد و قبيلهء آن حكمدار از مكه اخراج كرده شد ، حتى بههمين لحاظ است كه چون آن شهر معظّم اعناق جبابره را تبك مىكند يكى از اسماء آن شهر مقدس را بكّه گفته شده است . كسانى كه بخواهند به تفصيلات اين وقعه مطّلع شوند به صورت چهارم وجههء رابعهء مراة مدينه مراجعه كنند . چون حكومت مكهء معظّمه از تصرّف جراهمه بيرون آمده و در تحت استيلاى خزاعيان شد ، بنو اسماعيل كه قبل از آن به اطراف ممالك و بلدان پراكنده شده بودند به مكّهء معظّمه معاودت كرده پس از استحصال اجازت از خزاعيان در داخل ارض مقدّسهء كعبة اللّه اقامت ورزيدند . اگرچه پس از مدّتى مضاض بن عمرو نيز اقامت در مكّهء مكرّمه را از خزاعيان درخواست نمود ؛ و ليكن افراد بنو خزاعه خواه به اقامت خود مضاض بن عمرو و خواه به سكناى فردى از افراد جراهمه موافقت ننموده و گفتند : هركس از شما كه داخل حدود حرم شريف را تجاوز كند بدون توقف مقتول خواهد شد .