أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

235

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

داده شده است . اگر سؤال كنند آيا قبل از آن نمك نبوده است ؟ در جواب خواهيم گفت كه : خداى همه معادن را خلق كرده و ظهور هريك را به سببى معلّق فرموده است و به ظهور معدن نمك نيز خاك پاشيدن حضرت ابراهيم وسيله شده است . روايت آوازهء دعوت خليل اللّه را قبل از همه اهالى يمن ملتفت شده است ، در نزد بعضى جرهم بن قحطان از همه اوّل شنيده است ، با اينكه جرهم نيز از اهل يمن است . منظومه كار چو بر وجه ثواب آمدش * اذّن فى النّاس خطاب آمدش خانهء دل چون نبود ز آب و گل * داد اذان تا شنود گوش دل هركه در اصلاب و در ارحام بود * زمزمهء صيت اذانش شنود هر شنونده بشتابندگى * ساخته از سر قدم بندگى خلق از آن روز قدم سوده‌اند * بىسبب اين راه نپيموده‌اند روايت است كه حج كردن شخص به هر عدد مقدّر باشد به آوازهء حضرت خليل به همان عدد جواب داده است . يعنى به هر عددى كه حج خواهد كرد به همان عدد لبّيك گفته است . از آنجا كه اكثر امّت محمديّه كه در قطعهء يمن هستند هر سال حجّ مىكنند ؛ لهذا بايد مسلمانهاى قطعهء يمن از مسلمانهاى قطعات سائره زيادتر لبّيك گفته باشند . بعض مورّخين گفته‌اند كه حضرت ابراهيم خلق را در روى مقام شريف دعوت ننموده ؛ بلكه بر فراز جبل ابى قبيس يا جبل ثبير درآمده ايفاى مأموريّت خود را كرد . ولى قول اوّل عند الجمهور مصدّق بوده و به ساير اقوال مرجّح است . پس از آنكه حضرت ابراهيم به اين صورت اكمال مأموريّت خويش را نموده و از فراز مقام شريف به زمين آمد ، جبرئيل امين نازل شده او را با فرزندش اسماعيل به جبل صفا و از آنجا به جبل مروه برده حدود حرم مسجد الحرام را نشان داده و سپرد به هريك از