أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
148
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
به افعال الهيّه معارضه ننمودند ، و ليكن مفهوم آيه منيفهء إِنِّي أَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ « 1 » آنان را فهمانيد كه از سؤالى كه جسارت به آن نمودهاند بوى ايراد و اعتراض مىآيد و از اين جواب كه در يك صورت معترضانه ايراد كردند نادم و پشيمان شده محض اينكه گرفتار غضب الهى نگشته و ذنوب آنان قرين عفو و صفح گردد به هزاران تضرّع و بكاء به عرش اعظم آلهى التجا نمودند . و به يك اضطراب و اضطرار فوق الغايه به قدر سه ساعت اطراف عرش آلهى را دور و طواف نموده عرض تذلّل و نياز و استعطاف كردند . آخر الامر تير رجا و نياز آنها به هدف عفو و قبول رسيده و فرياد و توجه آنان جالب مرحمت و شفقت حضرت كبريا شده مأمور شدند بيت المعمور را كه در تحت عرش اعظم آلهى است طواف نموده و در روى زمين براى اهل ارضين نيز يك بقعهء مقدّسه تأسيس و بنياد كنند كه همين كعبهء معظّمه را كه آلان مطاف جهانيان است عمارت و بنا نهادند . زمانى كه خلاق عالم اراده نمود كه در روى زمين نيز بيت محترمى ايجاد شود براى ايفاى مقتضيات اين امر ملائكه بسيار به وجه ارض فرستاده و آنان را فرمود كه : در روى زمين براى من بيت معظّمى بنياد سازيد هرقدر كه در سماء دنيا بيت معمور طواف مىشود ، مقامى هم كه در روى زمين خواهيد ساخت از طرف سكنهء روى زمين زيارت و طواف كرده شود . بناء عليه ملائكهء كرام كه به وجه ارض هبوط كرده بودند در موقع لطيف كعبهء معظّمه بقعهء مباركى بنا نهادند [ كه هنوز طواف كرده مىشود ] . هنگام صدور و سنوح اين ارادهء حكمت عاده يعنى در اثنائى كه حضرت اقدس اعلا امر و فرمان فرمود كه بيت معمور را كه در زير عرش خلق و ايجاد شده است ملائكهء كرام طواف كنند و فرشتههايى هم كه در وجه ارض ساكنند بيت شريفى در محاذى بيت معمور بنا نهاده و زيارت نمايند ، هنوز حضرت آدم به روى زمين هبوط و نزول ننموده بود . اگرچه اين روايات مشعر آن است كه بناى بيت معظّم بعد از خلقت ارضين و
--> ( 1 ) . بقره / 30 .