أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)

134

مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )

بسيار فرستاده شده است و اين را امام ازرقى مىنويسد . علاماتى كه حضرت آدم - عليه السلام - ركز نموده بود به مرور زمان محو و مندرس شده و اثرى از آنها نمانده ، جناب خليل به راهنمايى حضرت جبرئيل مواقعى را كه حضرت ابو البشر علامت گذاشته بود پيدا كرده و مجدّدا براى علامت در آن مواقع سنگى گذاشت . هنگامى كه حضرت ابراهيم اين احجار را ركز مىكرد . پسرش حضرت اسماعيل نيز همراه بود . به مرور زمان سنگهايى هم كه حضرت ابراهيم ركز كرده بود به ريگ پوشيده شده و نامعلوم بود . چون در دور عدنان بن ادد لزوم فصل و تفريق ميانهء حلّ و حرم به درجهء وجوب رسيده بود لهذا عدنان بن أدد مشار اليه محض اينكه علامات حدود حرم شريف به آسانى خراب نشود سنگهايى را كه حضرت خليل نصب كرده بود جستجو و پيدا كرده به نقاطى كه اينها مركوز بود از گل و سنگ نشانهء محكم و رضيى وضع نمود و پس از آن قصى بن كلاب بن مرّه نيز نشانه‌هائى را كه عدنان بن أدد مزبور گذاشته بود در يك صورت خوب تعمير و ترميم فرمود . پس از قصى بن كلاب كسى نشد كه علائم منصوبهء حرم اللّه را تعمير و تسويه كند . در روز فتح مكّه به حكم حضرت رسول ، تميم بن اسيد الخزاعى و پس از ارتحال حضرت پيغمبر ، عمر بن الخطاب و پس از آن عثمان بن عفان و پس از آن معاوية بن ابى سفيان و بعد از اينها عبد الملك بن مروان اعلامى را كه اثر بناى عدنان بن أدد بود ترصين و ترفيع نموده ، حدود مبارك ميقات را تجديد كردند . مقتدر باللّه عباسى نيز در زمان خلافت خود اميال مذكورهء مركوزه را اصلاح و تأييد نمود . در سال 325 ه . ق راضى باللّه عبّاسى علامات عمره را و زمانى بعد از آن هم مظفّر حاكم اربل اعلام عرفات را وضع و تأسيس نمودند . زيرا قبل از عصر راضى باللّه اعلام عمره و قبل از مظفّر اعلام عرفات نبودند كه به تجديد اعلام عرفات سلطان احمد خان اوّل [ طاب ثراه ] موفّق شدند . اينك از آن وقت تاكنون به خارج علاماتى كه براى حدود ميقات گذاشته شده‌اند حلّ و به داخل آن حرم گفته مىشود .