به گوش آنها برسد ؛ « يجعلون أصابعهم فى آذانهم . » « 1 » مشركان مكّه وقتى از كنار مجلس تعليم كتاب و حكمت پيامبر اكرم مىگذشتند ، گوشهاى خود را با انگشتهايشان مىبستند تا مبادا كلام نورانى قرآن به گوششان برسد ؛ چون حرفهاى آن حضرت را سحر مىپنداشتند و اسطوره مىانگاشتند . يكى از بارزترين مصاديق سير الى اللَّه سفر حج است . گرچه در همه جا مىتوان خدا را عبادت كرد و از ضيوف الرحمن شد و ليكن ذات اقدس الهى ، بعضى از مكانها و زمانها را براى ضيافت و پذيرايى ، مشخّص و آماده فرموده است ؛ مانند حجّ و روزه . پس چون خدا همه جا هست ، سير الى اللَّه به معناى سير زمانى يا مكانى نخواهد بود . خدا در هر زمان و در هر زمين و در همه جا هست ؛ « هو الذى فى السماء الهٌ و فى الأرض إله . » « 2 » بطور مسلّم حج يك سرّ خاصّى خواهد داشت كه فرار الى اللَّه به حج تفسير شده است و آن فرار الى اللَّه اين است كه انسان ما سوى اللَّه را ترك كند و اللَّه را طلب نمايد . آرى يكى از اسرار حج ترك ما سواى خدا و طلب خداوند متعال است و كسى كه حج را به قصد تجارت ، شهرت و يا ديگر هدفها انجام دهد ، فرارش « الى اللَّه » نيست بلكه فرار « عن اللَّه » كرده است ؛ همانگونه كه جهاد « عن اللَّه » داريم و جهاد « فى اللَّه » . آنچه كه در قرآن آمده ، « والذين جاهدوا فينا لنهدينّهم سبلنا » « 3 » است و در مقابل ، عده‌اى جهاد « عن اللَّه » دارند و از خدا رو گردانند . به خود و مقام و شهرت و جاه متكى

--> ( 1 ) - بقره : 19 ( 2 ) - زخرف : 84 ( 3 ) - عنكبوت : 69