فرمود : اينان كسانى هستند كه گناهانشان آنها را احاطه كرده « 1 » و در كام خود فرو برده است و راه توبه بر چنين كسانى بسته است . اگر گناه در بيرون دروازهء قلب باشد ، آدمى مىفهمد كه بد مىكند و احتمال توبه در او هست ، ليكن اگر اين گناهان از درون به بيرون راه پيدا كنند ، زمينهء « نار اللَّه الموقدة التى تطّلع على الأفئدة » « 2 » - معاذ اللَّه - فراهم گشته است . و ديگر نمىبيند و نمىفهمد كه بد مىكند و حتّى بد را خوب وخوب را بد مىپندارد ؛ « وهم يحسبون أنّهم يُحسنون صُنعاً ! » « 3 » لذا هر كار خلاف و معصيت را كه انجام مىدهد خيال مىكند كار خوب است و چون بد را خوب مىبيند هرگز موفق به توبه نمىشود البته مىتواند توبه كند ليكن اين كار خود را بد نمىداند تا توبه كند . چنين كسى درون و بيرون خود را پر از شياطين و مار و عقرب كرده است ؛ همانند كسى كه باغچهء منزلش را پر از علف هرز كند ، حتّى داخل گلدان اتاقش هم علف هرز سبز مىشود . كسى كه درون و بيرون را پر از علف هرزه كرده ؛ راه حركت خويش را سد كرده است و با دست خود پا و دهان و گوش و چشمان خود را بسته است ؛ « فَرَدّوا أيديهم فى أفواههم . » « 4 » در گذشته گروهى وقتى سخنان پيامبران - عليهم‌السلام - را مىشنيدند ، گوشهاى خود را با انگشتانشان مىبستند كه مبادا صداى حق

--> ( 1 ) - « وَأَحاطتْ بِهِ خَطيئَتُهُ » بقره : 81 ( 2 ) - همزه : 6 ( 3 ) - كهف : 104 ( 4 ) - ابراهيم : 9