الشيخ جوادي الآملي
15
عرفان حج (فارسى)
كنندگان پاك و تطهير كنند ( أن طهّرا بيتى للطائفين والعاكفين والرُّكَّع السّجود ) « 1 » . چرا كعبه كعبه است ؟ امام صادق - عليه السلام - فرمود : كعبه چون يك خانهء مكعب شكل است ، كعبه ناميده شده است . « 2 » يعنى چهار ديوار دارد ، يك سطح و يك كف ، لذا مكعب مىشود . آنگاه فرمود : سرّ اين كه چهار ديوار دارد آن است كه بيتالمعمور داراى چهار ديوار و چهار ضلع است . بيتالمعمور داراى چهار ضلع است ، چون عرش خدا چهار ضلع دارد و عرش خدا داراى چهار ضلع است ، چون كلماتى كه معارف الهى بر آن كلمات استوار است ، چهار كلمه مىباشد ؛ « سبحان اللَّه » و « الحمد للَّه » و « لا إله الّا اللَّه » و « اللَّه اكبر . » تسبيح است و تهليل و تحميد است و تكبير . اين حديث انسان را از عالم « طبيعت » به عالم « مثال » و از عالم مثال به عالم « عقل » و از عالم عقل به عالم « إله » مىبرد و با آنها آشنا مىكند . معمولًا اهل حكمت براى هر موجودى سه مرحله قائل هستند : 1 - وجود طبيعى 2 - وجود برزخى در عالم مثال 3 - وجود عقلى در نشأهء تجرّدات عقلى . اما عرفا و اهل معرفت ، مطلب ديگرى دارند كه آن از عرفان به
--> ( 1 ) - بقره : 125 ( 2 ) - من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 124