قرآن كريم گوشه‌اى از اسرار را در جريان قربانى بيان كرده است و دربارهء ساير مناسك حج هم مىتوان مشابه آن را استنباط كرد . در جريان قربانى فرمود : كارى را كه در جاهليت انجام مىدادند ، روا نيست و شما هم كه قربانى مىكنيد بدانيد كه گوشت و خون قربانى به خدا نمىرسد به اين خونها و اين گوشتها تبرك نجوييد ؛ « لن ينالَ اللَّه لحومُها ولا دماءُها و لكن يناله التقوى منكم . » « 1 » يعنى اين عمل ظاهرى دارد و باطنى . ظاهرش آن است كه كسى گوسفندى را ذبح مىكند و آن گوشتى دارد و خونى . قداست از آنِ تقوا است نه گوشت و خون . آنچه به خدا مىرسد گوشت و خون نيست كه شما گوشت اين قربانى را به ديوارِ كعبه آويزان كنيد يا خون اين قربانى را به ديوار كعبه بماليد . آنچه كه از اين عمل به خدا مىرسد ، باطن و روح اين عمل است ( يناله التّقوى منكم ) قربانى حقيقتى دارد بنام تقوا كه اين به خدا مىرسد . مسألهء رمى جمرات نيز چنين است . سنگها و رمىها ، هيچكدام به خدا نمىرسد . در اينجا آنچه به خدا مىرسد تبرّى از عدوّ الهى و دشمن خدا است . طواف اطراف كعبه و نماز پشت مقام ، سعى بين صفا و مروه و شُرب آب زمزم و دهها عمل واجب و مستحب كه در مسألهء حج و عمره مطرح است ، هيچكدام از اينها به خدا نمىرسند ، مگر روح آنها و روح آن‌ها همان سرّ حج است . منتهى سرّ ، گاهى در عالم برزخ ظهور مىكند و گاهى بالاتر از برزخ . گاهى كم ظهور مىكند و گاهى زياد . و خودِ حاجى واقعى

--> ( 1 ) - حج : 37