مقصود كلام خدا را [ به عنوان شرح وتفسير ] در حواشي آن نگاشته است . . . . « 1 » از نظر اماميه نيز مصحف امام علي عليه السلام دربردارنده‌ى حقايقى از تأويل قرآن است كه از سنخ آيات وحىِ قرآني معجز نمىباشد . اين مطلب مورد قبول قريب به اتفاق بزرگان اماميه است ؛ هر چند در تفسير اين حقايق اختلاف نظر دارند . برخى از بزرگان بر اين باورند كه آن چه در آن مصحف بيش از مصحفِ موجود وجود داشته از جنس أحاديث قدسي بوده است ؛ مانند شيخ صدوق ( م . 386 ه . ق ) كه مىگويد : امام علي عليه السلام وحى غير قرآني را كه با آيات قرآن به هفده هزار آية بالغ مىشد در مصحف خود جمع كرد وبه نزد أصحاب آورد وگفت : اين كتاب پروردگار شماست همان گونه كه بر پيامبرتان نازل شده ، در آن حرفى كم وزياد نشده است . « 2 » گروهى ديگر - كه قول غالب‌اند - اين اختلاف را از حيث تأويل وتنزيل مىشناسند . آنان بر اين باورند كه در آن مصحف اضافاتى براي تبيين وتفسير آيات قرآن نگاشته شده بود . اضافاتى كه از وحى الهى نازل بر پيامبر خدا صلى الله عليه وآله است ، ليكن چون از جنس آيات وحى قرآني معجز نيست ، حذف آنها در مصحف موجود ، خللى بر صيانت قرآن از تحريف وارد نمىكند . مبتكر اين نظريه شيخ مفيد ( م . 413 ) است كه چنين ابراز مىدارد : . . . آن چه در مصحف امام علي عليه السلام بوده ودر قرآن موجود حذف شده ؛ تأويل وتفسير ، بر پايه‌ى حقيقت تنزيل معاني قرآن است ، تأويل وتفسيري كه جزو تنزيل ووحى است ، هر چند از سنخ آيات وحى قرآني [ به عنوان آيات ] اعجازآميز ، به شمار نمىآيد . . . « 3 »

--> ( 1 ) . عبد الكريم شهرستانى ، همان ، ج 1 ، ص 121 . ( 2 ) . أبو جعفر صدوق ، الاعتقادات ، ص 94 . ( 3 ) . شيخ مفيد ، أوائل المقالات ومذاهب المختارات ، ص 93 والمسائل السروية ، ص 47 .