است ؛ چون ايشان تا پايان خلافت عثمان از مقام خلافت بر كنار بود . « 1 » هر چند اين توجيه ، بسيار سست وبىبنيان است « 2 » ، اين پرسش هم چنان پابرجاست كه اگر امام از هر كارى فارغ بود ، براي حفظ قرآن در سينه ، چه نيازى داشت در خانه بنشيند وسوگند ياد كند بر اين كه ردا بر دوش نگيرد و . . . ! ! به علاوة طبق روايات متواتر از خود أهل سنت در ذيل آيه‌ى شريفه‌ى لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ « 3 » ، از پيامبر خدا صلى الله عليه وآله چنين رسيده است : انّ النبي صلى الله عليه وآله ، قال لعلي - كرّم اللَّه وجهه - : إنّى دعوت اللَّه تعالى أن يجعلها اذنك يا علي وقال على كرم اللَّه وجهه : فما سمعت شيئاً فنسيته وما كان لي أن أنسى ؛ « 4 » پيامبر خدا صلى الله عليه وآله به [ امام ] على - كه خدا أو را گرامى بدارد - فرمود : من از خدا خواسته‌ام تا تو را مصداق اين آية قرار دهد ؛ واز اين روست كه [ امام ] على گفته است : هر چه شنيدم هرگز آن را فراموش نكردم وفراموش نخواهم كرد . با اين ويژگى امام علي عليه السلام ، نه تنها قرآن بلكه همه‌ى علومى كه حضرت

--> ( 1 ) . جلال الدين سيوطى ، الاتقان ، ج 2 ، ص 187 ، وابن عطيه اندلسى ، تحقيق محمد عبد السلام عبد الشافي ، ج 1 ص 13 . ( 2 ) . چون اولًا : امام علي عليه السلام در عصر خلافتشان تفسير آيات وبيان روايات را ( به ويژه در خطبه‌ها ) ازحضرت رسول صلى الله عليه وآله ارائه كرده‌اند ؛ ثانياً : عثمان بن عفان ، خليفه‌ى سوم كه در عصر خليفه‌ى أول ودوم از خلافت به دور بود ، تنها روايت در تفسير دارد . ر . ك : علاء الدين على المتقى الهندي ، كنز العمال في سنن الأقوال والافعال ، فصل في التفسير ، ج 2 ، ص 353 . نياز به ذكر است تعداد روايات تفسيري در كتاب كنز العمال كه از صحاح ششگانه جمع‌آورى شده ، 544 روايت است . از اين تعداد حدود 290 حديث از امام علي عليه السلام وبقيه از ديگر صحابه است . ر . ك : على متقى هندى ، همان . ( 3 ) . سوره‌ى الحاقه ( 69 ) ، آيه‌ى 12 . ( 4 ) . ابن جرير طبري ، جامع البيان في تأويل آي القرآن ( معروف به تفسير طبري ) ، ج 29 ، ص 31 . براىبررسى بيش‌تر درباره‌ى اسناد ومدارك اين حديث ؛ ر . ك : أحمد بن يحيى البلاذري ، أنساب الأشراف ، تحقيق شيخ محمد باقر محمودى ، ج 1 ، ص 34 .