الشيخ محمد الصادقي الطهراني

33

علم قضاوت در اسلام (از ديدگاه كتاب و سنت) (فارسى)

حلم و بردبارى قاضى از مهم‌ترين شرايط صلاحيت قضاوت است ، كه اگر علم و تقوى و عدالت در حد أعلا باشد ، ولى حِلم و پرحوصله‌گى در كار نباشد هرگز صلاحيت قضاوت را ندارد . قاضى بايستى هم‌چون كوه محكم ، و هم‌چون قله‌ى كوه بلند نظر و پر استقامت باشد ، نكند شكستِ اخلاقى او در برابر حوادث ، موجب شكستن حق و عدالت گردد . 3 - « وَلا يَتَمادى فِي الزَّلَّة » در لغزش خود تداوم ندهد ، قاضى غيرمعصوم هرچه هم دقت كند احياناً به خطا مىرود ، و تا به‌خطايش پى نبرد معذور است ، ولى اگر به‌لغزشِ خود پى برد نبايد چون قاضى است و حكمى را صادر كرده به‌احترام شخصيت قضاوت و محكمه‌ى خطا ، حق را ناديده بگيرد ، و در لغزش خود اصرار كند ، كه همه‌ى احترامات براى به‌كُرسى نشانيدن حق است و ديگر هيچ . 4 - « وَلا يُحْصَرُ مِنَ الْفيْىء إلَى الْحَقِّ إذا عَرَفَهُ » به‌هنگامى كه حق را شناخت از برگشت به‌سوى حق در خود احساس تنگى و سنگينى نكند ، كه حق در آغاز و انجام حق است ، و باطل هم هميشه باطل است ، و اگر قاضى از برگشتن به‌حقى كه در آغاز ندانسته خوددارى كند ، يا احساس سنگينى و ناراحتى نمايد ، چنان قاضىاى بايستى خود را معالجه كند ، تا تمامى نيروهاى خود را در همه‌ى شرايطِ موافق يا مخالف براى حكمِ به‌حق بسيج نمايد ، و نه آن‌كه براى حفظِ شخصيتِ خود حق را ناديده گيرد ، و ظاهراً امتياز اين فراز بر بخشِ پيشين اين است كه در اين‌جا حق