الشيخ محمد الصادقي الطهراني
86
فقه گويا يا فقه سنتى ، فقه پويا يا فقه بشرى؟! (فارسى)
شما ، زيرا « يَوصيكُمُ اللَّهُفى أوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظٍالْانْثَيَينِ » « 1 » و اينجا شما بخششكنندگانِ مال ، موردِ اين تكليف مىباشيد ، و نه تنها پس از مرگ كه خطاب و تكليفى نداريد ، و پس از مرگ هم دنباله و استمرارى است از زندگى كه اين وصيت و سفارش ربانى براى فرزندانتان مقرر شده است پس اين « كُمْ » : شما ، نمىتوانيد در بخشيدن اموالتان ، به هنگام زندگى - بر خلاف اين قاعده - هرگونه كه ميل داريد عمل كنيد ، و تنها در مورد « ثُلثِ » اموالتان ، مىتوانيد براى وارثان رسمى و يا غير آنها ، وصيت كنيد ، اكنون نيز - چه بهتر - مىتوانيد در همان « ثلث » تصرفى عادلانه كنيد ، كه كمبودهاى برخى از ميراثبران و ديگران را بدينوسيله جبران كنيد و ديگر هيچ . و اين « اولادكم » در اينكه ميراث پسران دو برابر دختران است - تمامى اينان را - اعم از نوادگان دخترى و پسرى را - دربردارد ، كه پسرِ دختر مانند پسر شما ، و دخترِ پسر مانند دختر شما ارث مىبرد . مسألهى 64 : وصيت - كه به معنىِ سفارشِ مالى براى بعد از مرگتان مىباشد ، خود دنبالهاى است از وظايف اقتصادى در زندگى شما نسبت به كسانى كه نفقهخوار شمايند و يا بالاخره بايد به آنها كمك كنيد . اصولًا « وصيت » و سفارش مالى ، بر صاحبان مال احياناً واجب است كه « كُتِبَ عَلَيْكُمْ اذا حَضَرَ احَدَكُمُالْمَوْتُ إنْ تَرَكَ خَيْراًالْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَالْأقْرَبينَ بِالْمَعرُوفِ حَقّاً عَلَىالْمُتَّقينَ » « 2 » « بر هر كه خيرى وامىگذارد وصيتى به هنگام مرگش واجب است ، براى پدر ، مادر و نزديكتران . . . » چه از نظر خويشاندى نزديكتر باشند ، و چه از نظر شايستگى و نياز مشروع كه بدينوسيله مسئوليت دينى خود
--> ( 1 ) - سورهى نساء ، آيهى 11 ( 2 ) - سورهى بقره ، آيهى 180 .