الشيخ محمد الصادقي الطهراني

85

فقه گويا يا فقه سنتى ، فقه پويا يا فقه بشرى؟! (فارسى)

و نيز زمينى را مىتوانيد وقف كنيد كه از « موات » بيرون كرده‌ايد ، و چنان وقفى مورد نياز مسلمان‌ها باشد ، كه اگر نيازهاى مهم‌ترى نيز در كار باشد اصولًا اين وقف باطل بوده ، و زمينى هم كه به اين منظور آباد كرده‌ايد موردِ اولويت شما نيست تا بتوانيد وقف و يا هر كار ديگرى را در مورد آن انجام دهيد . مسأله‌ى 62 : رهن - رهن از نظر اسلامى گرو نهادن مالى است به‌عنوانِ تضمين‌ِطلبى كه از كسى داريد . والّا « فَإنْ امِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً فَلْيُؤَدِّالّذى أوْتُمِنَ أمانَتَهُ وَلْيَتَّق‌ِاللَّهَ رَبَّهُ . . . » « 1 » پس اگر اطمينان داريد كه طلب شما برمىگردد امانتى را كه براى اطمينان گرفته‌ايد بايد برگردانيد و از خدا بپرهيزيد . و شما كه به‌اصطلاح خانه‌اى را رهن مىكنيد ، و مبلغى به همين عنوان پرداخت مىنماييد ، اگر آن را به مدّت محدودى خريدارى كرده‌ايد اين به اصطلاح « بيعِ شرط » مىباشد و حكم آن معلوم است ، و اگر اجاره كرده‌ايد بايد مال‌الاجاره را يك‌جا و يا تدريجاً بپردازيد ، كه در اين ميان چيزى به عنوان رهن معنى ندارد ، به‌جز اين‌كه مبلغ پرداختى شما به عنوان نفع پول و « ربا » درآمدش همان مال‌الاجاره‌ى خانه باشد كه حرام است ، و اگر هم براى اطمينان صاحب‌خانه است كه خانه‌اش در وقت مقرر به او برگردد ، كافى است سندى در كار باشد ، كه خيلى هم از مبلغ ناچيزى كه در اين ميان مىباشد اطمينان‌بخش‌تر است ، مگر آن‌كه به بهاى بيع شرط ، با مبلغى كه مىپردازيد بخشى از اين‌خانه را خريدارىِ موقّت و بقيه را اجاره كنيد و يا مصالحه‌اى عادلانه ميان اجاره‌بها و استفاده‌ى تجارتى از وام مقرر گردد ، مانند مضاربه . مسأله‌ى 63 : تقسيم اموال - قاعده‌ى « لَلذَّكَرِ مِثْل‌ُحظِّالْانْثَيَيْنِ » « 2 » كه براى پسر دو برابر دختر است ، ويژه‌ى پس از مرگ نيست ، بلكه بخش‌هاى ارث دنباله‌اى است عادى از پرداخت‌هايى به هنگامِ زندگىِ

--> ( 1 ) - سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 283 . ( 2 ) - سوره‌ى بقره ، آيه‌ى 283 .